Bakı kəskin əhali artımını qarşılamağa qadirdirmi? – ARAŞDIRMA

"1 il sonra Bakı tıxaclara tab gətirə bilməyəcək"

Son statistik göstəriciyə görə Bakı əhalisinin sayı 11,3 min nəfər artaraq 2 milyon 273,9 min nəfərə çatıb. Bu o deməkdir ki, paytaxtda bir kvadrat kilometrə 1 062 nəfər düşür. Bu hələ paytaxtda rəsmi qeydiyyat üzrə yaşayanların statistikasıdır. Qeyri-rəsmi yaşayanları bu rəqəmin üzərinə gələndə, olduqca böyük say ortaya çıxır. Bəs Bakı bu qədər əhali yükünü qarşılamağa qadirdirmi? 

Məsələ ilə bağlı Bakucity.az araşdırma aparıb. Materialı oxucularımıza təqdim edirik.

Fazil Mustafa: “Bakını çətin vəziyyət gözləyir!”

Bakıda əhalinin artımına səbəb olan məsələlərlə bağlı saytımıza şərh verən millət vəkili Fazil Mustafa paytaxtın həddən artıq yükləndiyini və bu gedişlə şəhərin tamamilə iflic olacağını bildirib:

“Bakını çətin vəziyyət gözləyir! Çünki rəsmi əhali sayından başqa, gecəqonduların artması şəhərin yükünü ağırlaşdırıb. Bu ərazilərdə yaşayanların böyük əksəriyyəti işsizdir və ciddi maddi sıxıntıları var. Rayonlarda isə yalnız büdcə təşkilatlarında işləyənlər gündəlik həyatlarını nisbətən normal təmin edə bilirlər. Digərlərinin isə belə bir imkanı yoxdur”. 

“İnsanları çölə tökə bilmərik, amma paytaxtın “gecəqondulaşma” problemi öz həllini tapmalıdır – deyən millət vəkili fikrini belə davam etdirib: Bölgələrdən gələn insanlar Bakı bağlarında qarovulçuluq, fəhləlik, bağbanlıq edərək yaşayırlar. Bunlar həm də vergidən yayınan təbəqəni təşkil edir, amma insanlar əlacsızdırlar,  gündəlik çörəkpulu qazanmalıdırlar. Halbuki onlardan birisi yaxşı fermer də ola, daha çox pul qazana bilərdi. Bu insanların şəhərdə belə sıxıntı içində yaşamasına biz niyə göz yummalıyıq? Onların  evlərinə qayıtmasına, daha çox gəlir əldə etməsinə şərait yaratmalıyıq”.

Fazil Mustafa paytaxta axınının qarşısını almaq üçün təklif də irəli sürüb:

"Regionlara qayıdışla bağlı konkret proqram yoxdur, amma regionların inkişafı proqramı var, bu da uzun illərdir Azərbaycanda tətbiq olunur. Regiona qayıdış isə bizim təklifimizdir. Lakin bölgələrdə iqtisadi imkanları genişləndirmək, əlverişli biznes mühiti yaratmaq, vergi yükünü azaltmaq və stimullaşdırmaq lazımdır ki, regiona qayıdış reallaşsın. Burada əsas təklif kimi, regionlarda istehsalatla məşğul olan hər bir şəxsin ən azı 5 il müddətinə vergidən azad olunması təklif olunur. Sonra həmin şəxslər vergilərini mərhələli şəkildə ödəyəcəklər. Belə olarsa, hər bir istehsalçı gələcəkdə işini böyüdə bilməsi üçün ən azı 5 il imkanının olduğunu biləcək. 

Bu insanlara subsidiyalar verilir. Halbuki gübrə və s. kimi xırda ehtiyacları fermer özü də ödəyə bilər. Dövlət bəlli bir standartlar müəyyən eləməlidir ki, kəndlinin məhsulu satılsın. Nazirliklər və digər qurumlar xaricdən aldıqları məhsulları azərbaycanlı fermerlərdən alsalar, həm fermerlərin imkanları genişlənər, həm də valyuta ölkə büdcəsində qalar. Bu məsələləri kompleks həll eləmək lazımdır. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti bu məsələ ilə bağlı alimlərin, siyasətçilərin, QHT-lərin iştirakı ilə böyük bir konfrans təşkil etsə, aparılan müzakirələrin nəticəsində ortaya çıxan reallıqları qanun, təkliflər, proqramlar səviyyəsində tərtib edib ölkə rəhbərliyinə təqdim etmək olar”.  

“1 il sonra Bakı tıxaclara tab gətirə bilməyəcək”

Paytaxtın ictimai nəqliyyat problemlərinə də toxunan millət vəkili Bakıda bu gedişlə vəziyyətin daha da pisləşəcəyini vurğulayıb:

“Bakıda əhali çoxluğu təbii ki, yollarda da özünü göstərir. İctimai nəqliyyat problemi getdikcə dərinləşir. Tramvaylar ləğv olunub, əlavə metroların tikintisi dayandırılıb, üstəlik hal-hazırda metrolarda havalandırma problemi də var. Maşınlara müxtəlif qadağalar qoymaqla deyil, metroya böyük vəsait ayrılmalı idi, ayrılmadı. Bu gedişlə faktiki olaraq 1 il sonra Bakı tıxaclara tab gətirə bilməyəcək. 

İstanbulda avtobusların ayrı yolu var və sərnişinlər tıxaca ilişmədən ünvana çata bilirlər. Bizdə isə ictimai nəqliyyatda bu sistem yoxdur, buna sadəcə biznes vasitəsi kimi baxılıb. İşə gecikən vətəndaş həm də səmərəli işləyə bilmir, nəticədə dövlət büdcəsinə müəyyən qədər ziyan dəyir. Hələ vətəndaşlar ünvana çata bilmək üçün əlavə vəsaitlər də xərcləməli olurlar”, - deyən millət vəkili fikrini tamamlayıb.  

Ekspert: “Bakıda ən adi şəhərsalma qaydalarına riayət edilməyib” 

Sosioloq Əhməd Qəşəmoğlu ilə müzakirəni davam etdirdik. Ekspertin sözlərinə görə, Bakıda qeydiyyatsız yaşayanları sayı kifayət qədər çoxdur:

“Bakının təqribən 3 milyona yaxın əhalisinin olduğu deyilir. Düzdür, qeydiyyatda olub xaricdə işləyən bir çox Bakı sakini var, lakin qeydiyyatda olmayıb paytaxtda yaşayanların sayı daha çoxdur. Bu adamların regionlara qayıdışınə təmin etmək isə elə də çətin məsələ deyil. Dünyanın hər yerində istifadə olunmuş təcrübəni ölkəmizdə tətbiq etmək olar. 

Elə bir şərait yaradılmalıdır ki, hər kəs öz ev-eşiyində, kəndində və yaxud rayonunda işləyə və yaşaya bilsin. Nə vaxta qədər kəndlinin öz torpağında işləməsi üçün stimulu olmayacaq, o vaxta qədər də paytaxta axın davam edəcək. 

Paytaxtın yeni Yasamal kimi elə əraziləri var ki, binalar bir-birinə bitişik tikiliblər, aralarında cəmi 1-2 kiçik söyüd ağacı görmək olur. Bu, ekoloji cəhətdən də dəhşətli mənzərədir. Bakıda adi şəhərsalma qaydalarına riayət edilməyib. Qanunsuz tikililər inşa edilib. Digərlərinin paytaxta axın etdiyini görənlər onlara qoşulurlar, beləliklə də axın daha da güclənir”.

Müşahidələr göstərir ki, paytaxta axın davam etməkdədir, buna görə də Bakının əhalisi durmadan artır. Nəticədə Bakı ilə bölgələr arasında disbalans yaranır. Mütəxəssislər paytaxtın yükünün azaldılması prosesinin sürətləndirilməli və regionlarda inkişafın artırılmalı olduğunu bildirirlər. Əks halda paytaxtda əhali çoxluğu bir çox fəsadlara gətirib çıxaracaq. 

Hazırladı: Ramilə Qardaşxanqızı

Bakucity.az

Araşdırma Bakı əhalisi
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Hadisələr
Qayda pozan avtomobillər kameraya düşüb. Bakucity.az xəbər verir ki, Abşeron rayonu, Masazır qəsəbəsi, Heydər Əliyev prospektində 1 dəqiqə ərzində qayda pozan 11 sürücü kameraya düşüb.  Bu sürücülər hərəkətin əks istiqamətinə çıxaraq təhlükə yaradıblar Avtomobillərin nömrələri, fotolarını və qayda pozuntusunu əks etdirəm videonu təqdim edirik: (Avtosfer.az) 01 BU 443 – Mercedes 190 01 CB 521 – Reno Megan 90 CX 559 – Mercedes 90 CS 932 – Volsvagen Passat 90...
Mədəniyyət
Müğənni "Jara" festivalında çıxış edəcək. Bakucity.az "Jara-2019" festivalının rəsmi “Instagram” səhifəsinə istinadən xəbər verir ki, rusiyalı məşhur pop müğənnisi Zivert (Yulia Sitnik) Bakıda səhnəyə çıxacaq. O, "Çak" və "Anesteziya" kimi populyar hitlərin ifaçısıdır. "Çak" mahnısı internetdə böyük bir müvəffəqiyyətə imza atıb, ondan dərhal sonra müğənninin bir neçə albomu işıq üzü görüb. 2017-ci ilin payızında müğənni "Anesteziya" adlı ikinci mahnıya çək...
Hadisələr
Abşeronda intihara cəhd olub. Bakucity.az xəbər verir ki, Saray qəsəbəsində yaşayan A.Soltanova çoxlu sayda dərman içib. O, dərhal xəstəxanaya yerləşdirilib. İntihara cəhd edən A.Soltanova 2 saylı Saray qəsəbə tam orta məktəbinin şagirdidir. Faktla bağlı araşdırma aparılır. Bakucity.az
İdman
CNN telekanalı Bakıdan reportaj hazırlayıb.  Bakucity.az xəbər verir ki, bir dəqiqəlik reportaj zamanı Ramil Cahangirov UEFA Avropa Liqasının final oyunu öncəsi Bakı haqqında qısa məlumat verib. “Mən Ramil Cahangirovam. Doğma şəhərim Bakıya xoş gəlmisiniz. Çoxlarına təəccüblü gəlsə də, Bakı futbolu çox sevən bir şəhərdir. Şəhərin istənilən bucağında Bakı sakinləri futbolu izləyir. Uşaqlar hər yerdə - məhəllələrdə, həyətlərdə və parklarda futbol oynayır. To...
Analitika
Ekspert məsələnin texniki tərəflərini izah edib. Müasir insan internet olmadan həyatını təsəvvür edə bilmir. Statistikaya görə, orta hesabla gündə 5 saat inernetə vaxt sərf edirik. Təbii ki, hər kəs internetin yüksək sürətlə işləməsini və münasib qiymətə başa gəlməsini istəyir. Bakucity.az bu gün şəhərimizdə internet provayderlərin iş proseduru, abonentlərin üzləşdiyi əsas problemləri və onların səbəblərini, həmçinin internet bağlantısının sürətini öyrənmə...
Cəmiyyət
Paytaxtda yanan "Diqlas" ticarət mərkəzi söküləcək.  Bakucity.az xəbər verir ki, bununla əlaqədar ərazi dəmir lövhələrlə hasarlanıb. Binanın damına ağır texnikalar qaldırılıb. Binanın söküntüsünə mayın 22-də başlanılacaq. Qeyd edək ki, bu il martın 26-da paytaxtın Nizami rayonunda yerləşən 5 mərtəbəli "Diqlas” ticarət mərkəzində yanğın baş verib. Hadisə zamanı vəfat edən olmayıb, 6 nəfər yüngül xəsarət alıb, 10-a yaxın şəxs isə tüstüdən zəhərlənib. Yanğınd...
Cəmiyyət
Rənglənmə işləri zamanı hərəkət hissə-hissə məhdudlaşdırılacaq. Bakucity.az xəbər verir ki, Avtonəqliyyat vasitələrinin təhlükəsiz hərəkətinin tənzimlənməsi məqsədi ilə bu gecə saat 00:00-dan səhər saat 06:00-dək isə Bakı-Sumqayıt şossesinin Xırdalan dairəsindən Beynəlxalq Avtovağzal kompleksi qarşısınadək olan hissəsində üfiqi nişanlanma xətlərinin yenidən rənglənməsi işləri aparılacaq. Bu üzdən sürücülərdən göstərilən müddət ərzində sözügedən yollarda hə...
Cəmiyyət
Bakı daha bir tədbirə ev sahibliyi edəcək. Bakucity.az xəbər verir ki, Beynəlxalq Elektron Ticarət Forumu (Baku E-trade Forum) keçiriləcək. Bu ilin sentyabr ayında keçiriləcək tədbir Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin təşəbbüsü ilə baş tutacaq.  Forumda yerli və xarici nümayəndələrin iştirakı gözlənilir. Sessiyalar zamanı sahə ekspertlərinin, beynəlxalq və yerli təşkilatların nümayəndələrinin çıxışları gözlənilir. Bakucity.az
Hadisələr
Buzovna qəsəbəsi sakinin həyətində çətənə kolu aşkar olunub. Bakucity.az  xəbər verir ki, Xəzər Rayon Polis İdarəsi 1-ci Polis Şöbəsi əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilən əməliyyat-axtarış tədbiri nəticəsində narkotik vasitələrin kultivasiyası ilə məşğul olmaqda şübhəli bilinən Buzovna qəsəbə sakini saxlanılıb. Şahin Əliyevin yaşadığı evin həyətinə baxış keçirilən zaman xüsusi olaraq əkilən və qulluq edilən 877 ədəd narkotik tərkibli çətənə kolu aşkar o...