Bakıda “Donuz qripi” təhlükəsi varmı? - Əlamətlər

Gürcüstanda artıq 158 nəfər “donuz qripi”nə yoluxub, karantin elan olunub.

Gürcüstanda H1N1 virusuna (donuz qripi) yoluxmadan ölənlərin sayı 8 nəfərə çatıb. Hazırda 130-a yaxın insan virusdan xəstəxanada müalicə alır. Hələlik ölkəmizdə  donuz qripinə yoluxma halları qeydə alınmasa, yoluxma riski yüksək sayılır. Bu səbəbdən də Səhiyyə Nazirliyi müxtəlif profilaktiki tədbirlər görməkdədir.  

Bakucity.az Səhiyyə Nazirliyinin baş infeksionisti Cəlal İsayevin Medicina.az-a müsahibəsini təqdim edir:

- Cəlal doktor, qripə yoluxma ehtimalı hansı halda daha yüksəkdir? 

- Qrip virusları soyuğa çox davamlıdır. Payızın gəlməsi, havaların soyuması ilə virusların xarici mühitdə qalma ehtimalı çox olur. İnsanların da təmas ehtimalı artdığı üçün payız və qış aylarında insanlar daha çox qripə yoluxurlar.  

Son günlər Gürcüstanda,  Rusiyada, yaxın qonşularımızda "donuz qripi”nin yayılması barədə məlumatlar verilir. İnsanlarımız bu ölkələrə gedib-gəlirlər. Bu da belə virusların ölkəmizdə yayılması riskini yaradır. Hazırda ölkəmizdə epidemioloji vəziyyət yoxdur. Əvvəlki illərdə ölkəmizdə adi qriplər necə yayılmışdı, bu il də elə hallar var. Bunların hansı qrip virusları olduğunu da dəqiq deyə bilmərik. Çox güman ki, qonşu ölkədə "donuz qripi” varsa, bizim üçün də risk var.     

Hazırda mənim çalışdığım Bakı şəhəri 1 saylı Klinik Tibbi Mərkəzdə qrip virusu ilə xəstə yatmır, elə ağır xəstəmiz yoxdur.  

- "Donuz qripi”nin hansı spesifik xüsusiyyəti var?

- Heç bir spesifik xüsusiyyəti yoxdur. Adi qriplərdə olduğu kimi eyni klinik əlamətlərə, gedişə malikdir. "Donuz qripi” əvvəllər yayılmış quş qripindən zəifdir.  

- Tutaq ki, mən donuz qripinə yoluxsam, bunu necə hiss edə bilərəm?

- İlk gündən temperaturun olur, başın ağrıyır, zəiflik, halsızlıq, əzələ ağrıları olur. Bu xəstəliyin əlamətləri ilk gündən səni yatağa sala bilər. Xəstəliyin ikinci, üçüncü günündən zökəm əlamətləri olur. Burun tutulur, asqırırsan, burnumuzdan selikli  ifrazat, gözümüzdən su axır.    

- Bu zaman nəyə diqqət yetirmək lazımdır?  

- Bu xəstəlikdə temperatur yüksək olan zaman insan yataq rejimində qalmalı, özbaşına müalicə qəbul etməməlidir. İnsanlar qrip olan zaman qaçıb antibiotik alır. Antibiotik qəbul etmək olmaz. Həkim nəzarətində verilən dərmanları qəbul etmək lazımdır. Qrip olan şəxs temperaturu ola-ola, xəstəlik davam edə-edə ətraf mühitdə gəzməməlidir. Birincisi, bu, insanın özünün sağlamlığı nöqteyi-nəzərindən vacibdir. Çünki bu halda ağırlaşmalar baş verə bilər. İnsan qrip zamanı gəzirsə, soyuq olursa, digər orqanlara bakterial infeksiyalar keçirsə, ağırlaşmalar baş verir. Ona görə də insanlar yataq rejimində olmaqla həm özlərini qoruyur, həm də ətrafda olan insanları qorumuş olur. 

Əgər xəstələnmişiksə, bir yana getmək məcburiyyətindəyiksə, ən azı tibbi maskadan istifadə etməliyik. Yaxud sağlamıqsa, tutaq ki, qripə yoluxma ehtimalının olduğu hər hansı xəstəxanaya getmişiksə, tibbi maskadan istifadə etməliyik. Eyni zamanda qidalanmağımıza yaxşı diqqət yetirməliyik. 

- Qidalanma xəstəlikdən qorunmaqda nə dərəcədə rol oynayır?

- Xəstələnməyin bir səbəbi də orqanizmin immun sisteminin zəif olmasıdır. İmmun sistemi zəif olan insanlar qripi, başqa xəstəlikləri ağır keçirir. İmmun sistemimizi gücləndirmək üçün də qidalanmağımıza fikir verməliyik.  Daha çox açıq havada olmalı, streslərdən qaçmalıyıq, yuxumuz normal olmalıdır. Bütün bunlara əməl etsək, qripə yoluxsaq belə, yüngül keçirərik.   

- Hansı qidalardan daha çox istifadə edilməlidir?

- Daha çox təbii qidalardan istifadə edilməlidir. Yəni meyvə-tərəvəzdən, göy-göyərtidən daha çox istifadə edilməlidir. Bu qidalar minerallarla, vitaminlərlə zəngidir. Məsələn, məsləhət görərdim ki, qışda soğandan, sarımsaqdan daha çox istifadə edilsin. Soğan və sarımsaq tək qrip yox, digər bakteriyalar əleyhinə də yaxşı təsirə malikdir. Bitki çaylarından daha çox istifadə edilməsi də məsləhətdir. İnsanlar normal qidalanmalı, yağlı, piyli, o cümlədən süni qidalardan uzaq gəzməlidir. Süni qidalar dedikdə polfabrikatları nəzərdə tuturam. Kolbasa məmulatlarından da uzaq olmaq lazımdır. Eyni zamanda "Pepsi”, "Cola, "Fanta” kimi qazlı, şirəli, müxtəlif qarışıqlara malik məhsullardan uzaq olsunlar.     

- Ümumiyyətlə, "donuz qripi” insan həyatı üçün nə dərəcədə təhlükəlidir?

- Əgər diqqət yetirməsək, nəzarət etməsək, istənilən xəstəlik bizim üçün təhlükəlidir. Nəzarət olunan xəstəlik elə bir təhlükə törətmir. Qripin də ölüm faizi aşağıdır. Qripdən ölüm 4 faiz, bəzi müəlliflərə görə isə 6 faiz olur. Yəni qripin müxtəlif klinik formaları var. Ağır gedişat daha çox körpə uşaqlarda, bir də 60-dan çox yaşı olan insanlarda özünü büruzə verir. Yaşlı insanlarda ürək-damar sistemində müxtəlif pozğunluqlar meydana çıxır. Qripin də ən çox təsir etdiyi ürək-damar sistemidir. Körpələrin immun sistemi zəif, hələ tam formalaşmamış olur. Ona görə də xəstəliyi ağır keçirir. 

Xroniki xəstəliyi olan insanlar da qripi ağır keçirir. Bu sadaladığım 3 qrup əsas risk qrupudur. Belə insanlar özlərini qripdən daha çox qorumalıdırlar. 

Qrip viruslarının A, B və C kimi tipləri var.  "Donuz qripi”, "quş qripi” A virusunun variantlarıdır, sadəcə, ştampları dəyişir. Hansı ştampa yoluxursansa yolux, klinik gedişi eynidir. Müəyyən yeni ştamplar meydana çıxanda xəstəlik nisbətən ağır keçir. 

Ümumiyyətlə, qripə barmaqarası baxmaq olmaz. Keçən əsrin əvvəllərində İspan virusu 50 milyona qədər insanın həyatına son qoyub.         

- "Donuz qripi” ilə bağlı ölkədə aparılan hazırlıq işləri hansı səviyyədədir?

- Bu işlər həmişə diqqət mərkəzində saxlanılır. Hazırda donuz qripi yayılmayıb. Əgər yayılma halı olarsa, lazım gəlsə, məktəblərdə tədris müvəqqəti dayandırıla, müəyyən məhdudiyyətlər də qoyula bilər. Qriplə bağlı hazırlıqlar kampaniya xarakteri daşımır. Hər zaman Səhiyyə Nazirliyi hazırlıq tədbirlərini görür, tapşırıqlar verir, həkimlərə treninqlər təşkil edir. Elə mətbuatın xəbərləri özü də əhalinin maarifləndirilməsi baxımından önəmlidir.

Bakucity.az

Donuz qripi
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin

Şərhlər

Ekologiya
31 mayda gözlənilən hava şəraiti. Mayın 31-də Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gecə bəzi yerlərdə qısamüddətli az yağış yağacağı gözlənilir. Səhər duman olacaq, güclü şimal-qərb küləyi əsəcək. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, havanın temperaturu  Abşeron yarımadasında gecə 17-19, gündüz  20-24, Bakıda  gecə 17-19, gündüz 22-24 dərəcə isti olacaq. Atmo...
Cəmiyyət
Azərbaycanda turizm mövsümünün yenidən açılacağı vaxt bilinib. “Biz ölkəyə kütləvi turist axını gözləmirik. İnsanların kənd turizmi və digər bu kimi seçimlər etməsini gözləyirik”. BakuCity.az xəbər verir ki, bunu Dövlət Turizm Agentliyinin (DTA) mətbuat katibi Kənan Quluzadə bildirib. K.Quluzadənin sözlərinə görə, ölkədə elan edilən xüsusi karantin rejimi bitdiyi günün sabahı Azərbaycanda yeni turizm mövsümü açıq elan ediləcək: “Amma dövlət insanlara xidmə...
Hadisələr
Taxta bazarında yanğın baş verib. Bakı şəhərinin Nərimanov rayonunda, taxta bazarının ərazisində ümumi sahəsi 280 m² olan dəmir konstruksiyalardan ibarət talvarın altına yığılan taxta materiallar 75 m² sahədə və ümumi sahəsi 5 m² olan taxtadan ibarət gözətçi köşkü yanıb. Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) mətbuat midmətindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, taxta materialların qalan hissəsi yanğından mühafizə olunub. Yanğın yanğından mühafizə bölmələr...
Kriminal
Bakıda növbəti bıçaqlanma hadisəsi baş verib. BakuCity.az xəbər verir ki, hadisə ötən gecə Xocahəsən yolunda qeydə alınıb. 1973-cü il təvəllüdlü Şahverdiyev Eldəniz Əli oğlunun dostu ilə mübahisəsi onun bıçaq zərbəsi alması ilə nəticələnib. Yaralı təcili tibbi yardım briqadasının köməkliyi ilə xəstəxanaya çatdırılıb. Ona kürək nahiyəsinin kəsilmiş-deşilmiş yarası diaqnozu qoyulub. Faktla bağlı araşdırma aparılır. (report) BakuCity.az
Cəmiyyət
Şadlıq saraylarının fəaliyyətə başlaması mümkündürmü? “Sərbəstlik və yumşalma artıqca yoluxanların sayı artır və bu fonda toyların və şadlıq saraylarının fəaliyyətə başlaması problemli görünür”. BakuCity.az xəbər verir ki, bunu Nazirlər Kabinetinin Mətbuat Xidmətinin rəhbəri İbrahim Məmmədov Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın dünən keçirilən brifinqində deyib. “Hər şey yoluxmanın sayından və sosial məsuliyyətdən asılıdır. Bəlkə də yoluxmalar ar...
Cəmiyyət
Bakıda çəkilən bu görüntülər müzakirələrə səbəb olub. Koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar insanlar sosial məsafəni qorumalı olsalar da, əksəriyyət buna əməl etmir. BakuCity.az xəbər verir ki, bunu təsdiq edən görüntülərdən biri “Tarqovı”da lentə alınıb. Paytaxtın mərkəzi küçəsində insanların kütləvi şəkildə bir yerə yığılması sosial şəbəkələrdə müzakirələrə səbəb olub.  İnsanlar arasında sosial məsafəyə nəzarət etməli olan polis əməkdaşlarının gözə dəyməm...
Cəmiyyət
Bakıdan rayonlara gediş-gəliş bərpa olunmayıb. “Yumşalma artıqda, yoluxma artır. Ona görə də Operativ Qərargah rayonlara gediş-gəlişin bərpasını bu mərhələdə saxlamağı qərara alıb". BakuCity.az xəbər verir ki, bunu dünən Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın təşkil etdiyi brifinqdə Nazirlər Kabineti mətbuat xidmətinin rəhbəri İbrahim Məmmədov bildirib. BakuCity.az
Ekologiya
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi xəbərdarlıq yayıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, mayın 30-u gündüzdən 31-i axşamadək Bakıda və Abşeron yarımadasında şimal-qərb küləyi 15-20 m/s, arabir 23-25 m/s, mayın 30-da yarımadanın bəzi yerlərində arabir 28-33 m/s-dək güclənəcək. BakuCity.az
İdman
Azərbaycanda açıq havada keçirilən idman yarışlarına icazə verilib. Azərbaycanda iyunun 1-dən etibarən açıq havada idman yarışlarının təşkilinə icazə verilib.  Bu barədə BakuCity.az-a Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan bildirilib. Qərara əsasən, yarışlarda tamaşaçılar iştirak etməyəcək.  BakuCity.az