Bakıdakı küçə heyvanları həqiqətən təhlükəlidirmi? – ARAŞDIRMA

Heyvanlara qarşı niyə qəddar münasibət var?

Son dövrlər Bakıda sahibsiz heyvanların, xüsusilə də itlərin çoxalması bəzi şəhər sakinləri arasında narazılıqlara səbəb olur. Bəzi sakinlər itlərin xüsusilə uşaqlar üçün təhlükəli olmasından gileylənirlər. Bəziləri isə Bakı küçələrində sahibsiz heyvanlara olan qeyri-insani rəftardan narazıdırlar. Onlar xüsusilə itlərin mütəmadi olaraq öldürülmələrinə qarşı çıxırlar. Bütün bu problemlər paytaxtdakı sahibsiz heyvanların təhlükəsizliyi və qorunması məsələlərini aktuallaşdırır. Bakucity.az bu dəfəki araşdırmasında küçə heyvanlarına diqqət ayırıb. Materialı oxucularımıza təqdim edirik.

“Heyvanlar sığınacaqlarda istisna hallarda daimi yaşaya bilərlər”

Bakucity.az ilk olaraq “Heyvanların Müdafiəsi İctimai Birliyi”in sədri Azər Qarayevə suallarını ünvanlayıb. “Maarifləndirmə tədbirləri küçə heyvanlarına münasibəti dəyişibmi?” sualına cavabında Azər bəy son illərdə heyvanlara münasibətin dəyişdiyini, amma bunun kifayət etmədiyini bildirib: 

“Bizim təşkilat 1994-cü ildə fəaliyyətə başlayanda, başqa heç kim rəsmi və ya qeyri-rəsmi şəkildə heyvanları müdafiə etmirdi. Bu gün isə qeydiyyatdan keçmiş bir neçə təşkilat var. Sosial şəbəkələrdə heyvanları müdafiə edən təşəbbüs qrupları, həmçinin öz şəxsi  mülklərində şikəst və sahibsiz heyvanlar üçün sığınacaq yaradanlar var. Bütün bunlar əvvəlki illərlə müqayisədə cəmiyyətdə heyvanlara qarşı münasibətin yaxşılaşdığını göstərir, amma təəssüflər olsun ki, görülən işlərə baxmayaraq, hərdən mənfi hallarla da rastlaşırıq. Deməli, görülən işlər hələ kifayət deyil. Düzdür, bütün dünyada küçə heyvanlarına münasibətdə cəmiyyətdə müxtəlif cür münasibət var, amma inkişaf etmiş ölkələrdə heyvanlara qarşı neqativ münasibət bəsləyənlər azlıq təşkil edir. Bəzən heyvanların sığınacaqlara göndərilməli olduğu deyilir, amma sığınacaq sahibsiz heyvanların daimi yaşayış yeri ola bilməz. Adı üstündə - sığınacaqdır... Sığınacaqda sahibsiz heyvanlar qısırlaşdırılmalı, axtalanmalı, xəstə və zədəli olanları isə müalicə olunub öz yerlərinə buraxılmalıdırlar. Heyvanlar sığınacaqlarda istisna hallarda daimi yaşaya bilərlər”. 

“Böyüklər uşaqlarda itlərə qarşı fobiya yaradırlar”

Azər bəyin bildirdiyinə görə, şəhərdə hələ də itlərin öldürülməsi halları müşahidə olunur:

“Öldürülən itlər arasında hətta sterilizasiya edilmiş, birkalanmış və axtalanmış olanları da görürük. Bu hal ona görə davam edir ki, aidiyyatlı orqanlar məsələyə heç bir reaksiya göstərmirlər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsində heyvanları öldürənlər 500 manata qədər  cərimələnməlidirlər, amma yalnız böyük rezenans doğuran hadisələr sosial şəbəkələrdə, hətta xarici mətbuatda yayımlananda tədbirlər görülür. Cərimələr və cəzalar qanun çərçivəsində şiddətlənməsə, prosesi dayandıra bilməyəcəyik. Dəfələrlə təklif etmişəm, bəzi millət vəkillərimiz də mənimlə həmfikir olub, bu məsələ İnzibati Xətalardan Cinayət Məcəlləsinə keçirilməlidir, çünki heyvanlara qarşı qəddarlıq son məqamda insanlara tərəf çevrilir. Bəzən heyvanların öldürülməsini quduzluqla əlaqələndirirlər. Deyirlər ki, onlar insanlara hücum edir və s. Bu tamamilə absurd iddiadır. Azərbaycanın adı quduzluq epidemiyası olan ölkələrin siyahısında yoxdur. Hər hürən itin və ya biraz aqressiya göstərən heyvanın quduz olmasını düşünmək və onu öldürmək cəhalətdən, qəddarlıqdan başqa bir şey deyil”. 

Azər Qarayev sonda üzünü valideynlərə tutub və qeyd edib ki, valideynlər uşaqlarında körpəlikdən heyvanlara, xüsusilə də itlərə qarşı fobiya yaradırlar, bu isə düzgün deyil. Uşaqlara itlərin təhlükəli olduğunu yox, onlarla yaxşı münasibət bəslədikləri halda dost ola biləcəklərini, eyni cəmiyyəti paylaşa və birlikdə yaşaya biləcəklərini aşılamaq lazımdır. Belə olsa, uşaqlar böyüyəndə heyvanlarla yanaşı, ətraf mühitə qarşı da yaxşı münasibət sərgiləyəcəklər. 

“İt hürərkən yemək istəyir, parçalamaq yox”

Heyvanların müdafiəsi sahəsində könüllü kimi çalışan İlhamə Nəsirova saytımıza açıqlamasında bildirib ki, artıq bir neçə sahibsiz və şikəst küçə itini xaricə göndərib:

“Hardasa maşınla vurulmuş və ya müxtəlif qəddarlıqlara uğramış heyvan barədə məlumat alanda, könüllülərə xəbər veririk. Kim o heyvana tez çatırsa, klinikaya aparır və müalicə etdirir.  Sağ qalanlar üçün zəruri nə lazımdırsa hər şey edirik ki, yaşasınlar. Sahibləndirdiyimiz heyvanlar da olur. Mən özüm son vaxtlar 2 iti italyan rəfiqəmin köməkliyi ilə İtaliyaya göndərmişəm və onları orada sahibləndirmişik. Növbəti xilas etdiyim it üçün İtaliyadan cavab gözləyirəm, onu da göndərəcəyəm. Təbii ki, heyvanların dili, ünsiyyət vasitələri, mimikaları insanlarla eyni deyil, onların da öz komunnikasiya vasitələri var. İt hürərək danışır, sizdən ya su, ya yemək istəyir.  Hətta o, oynamaq istəyəndə belə, üstünüzə qaçıb hürə bilər, bu, onun sizi parçalamaq mənasına gəlmir. Heyvanların daimi yaşayış yeri təbiət, küçə və açıq havadır. Bu hüququ onların əlindən heç kim ala bilməz. Sadəcə biz insan olaraq, bu hüquqdan bizimlə birlikdə yararlanmaları üçün onlara lazım olan şəraiti yaratmalı, mühiti verməliyik. Belə olarsa, nə təhlükə yaranar, nə də o təhlükənin qarşısının alınmasına ehtiyac qalar”. 

Bakıda fəaliyyət göstərən heyvanlara qayğı mərkəzləri

Dünyada heyvanların hüquqlarının qorunmasına ötən əsrin 70-ci illərindən xüsusi diqqət yetirilir. Bir çox Avropa ölkələrində heyvanların hüquqlarını müdafiə edən sərt qanunlar mövcuddur. Məsələn, Avstriyada itlərə qəddar rəftar edən şəxs sərt cəzalandırılır və o, təqribən 15 min dollar cərimə ödəməli olur. İtaliyada it və pişiyi küçəyə atan şəxsləri ən yaxşı halda 10 min avro cərimə, cərimə ödənilmədikdə isə 1 illik həbs cəzası gözləyir. Almaniyada küçə heyvanlarının video çəkilişlərdə əziyyətə məruz qalınmasına qanunla icazə verilmir. 

Son dövlər ölkəmizdə də sahibsiz heyvanların müdafiəsi istiqamətində işlər genişlənib. Hazırda Bakıda “IDEA” Heyvanlara Qayğı Mərkəzi (IACC), “Azərbaycan Heyvanları Xilasetmə Mərkəzi və Baytar Klinika” (AARC), “Toplan” Sahibsiz İtlərə Qayğı Mərkəzi, “BARS Sahibsiz Heyvanlara Qayğı" İctimai Birliyi, “ALYANCE Canlı Aləmin Mühafizəsi” birliyi kimi təşkilatlar fəaliyyət göstərir və heyvanların müdafiəsi istiqamətində maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirirlər.

Heyvan müdafiəçiləri paytaxt sakinlərinin də bu prosesə daha çox cəlb olunmasını arzu edirlər. Çünki insanlarla birgə heyvanların da yaşamaq və açıq havada azad şəkildə gəzmək hüquqları var. 

Ramilə Qardaşxanqızı 

BakuCity.az

küçə heyvanları
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
149 baxış dekabrda
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Hadisələr
Tanıyanlardan 102-yə zəng vurmalar xahiş olunur Bakıda yol qəzasında ölən şəxsin yaxınları axtarılır. Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Mətbuat xidmətindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, Yasamal Rayon Polis İdarəsinin İstintaq şöbəsində Cinayət Məcəlləsinin 263.2-ci (Yol hərəkəti və nəqliyyat vasitələrinin istismarı qaydalarını pozma - ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölümünə səbəb olduqda) maddəsi ilə istintaqı aparılan cinayət işi üzrə naməlum kiş...
Mədəniyyət
Yubileylə bağlı tədbirlər planı hazırlanacaq Prezident İlham Əliyev Əlibaba Məmmədovun 90 illiyinin qeyd edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb. BakuCity.az-ın məlumatına görə, sərəncamda qeyd olunur ki, Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafı və təbliğində xüsusi xidmətlər göstərmiş Əlibaba Məmmədovun anadan olmasının 90-cı ildönümünün layiqincə qeyd olunmasını təmin etmək məqsədilə Mədəniyyət Nazirliyi Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə Xalq artistinin 90 ill...
Hakimiyyət
Büdcədən 12 milyon manata yaxın pul ayrıldı Prezident İlham Əliyev Bakı şəhərinin Xəzər rayonu ərazisində avtomobil yollarının yenidən qurulması işlərinin davam etdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında sərəncam imzalayıb. BakuCity.az-ın məlumatına görə, sərəncamda qeyd olunur ki, Bakı şəhərinin Xəzər rayonu ərazisində avtomobil yollarının yenidən qurulması işlərinin davam etdirilməsi məqsədilə 2019-cu il dövlət büdcəsinin dövlət əsaslı vəsait qoyuluş...
Kriminal
Yeniyetmə seyflərdən pul oğurlayıb Bakıda uşaq əyləncə mərkəzindən 40 min manat oğurlanıb. Bu barədə BakuCity.az Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən məlumat verilib. Oğurluq etdiyinə görə tutulan bir yeniyetmənin ətrafında Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi və Xətai rayon Polis İdarəsinin 37-ci Polis Şöbəsi əməkdaşları tərəfindən aparılan əməliyyat tədbirləri ilə onun dekabrın 4-nə keçən gecə rayon ərazisindəki 1 ofisdən və 1 uşaq əyləncə mərkəzindəki...
Cəmiyyət
"Bəlkə birinin şirniyyat almağa imkanı yoxdur?" Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) bufetində müştərilərə çayın qəndsiz verildiyi iddia olunur. BakuCity.az xəbər verilir ki, sosial şəbəkədə yayılan iddiaya görə, məqsəd tələbələri çay içərkən şirniyyat almağa, bir növ, məcbur etməkdir. İddia olunur ki, bu tapşırığı bufeti işlədən müəssisənin rəhbərliyi verib: “Dərs ilinin əvvəlində qəndlər var idi, kim çay alırdısa, elə oradan götürə bilirdi. Bir müddət sonra...
Ekologiya
Külək 25 m/s-dək güclənib Dekabrın 5-i Bakıda hava şəraiti qeyri-sabit keçib, bəzi yerlərdə yağış yağıb. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, düşən yağıntının miqdarı Bakıda 2 mm, o cümlədən Maştağa və Zabratda 1 mm təşkil edib. Şimal-qərb küləyi 17-22 m/s, bəzi yerlərdə arabir 25 m/s-dək güclənib, Neft Daşları stansiyasının məlumatına əsasən, dalğaların hündürlüyü 5,2 m ol...
Cəmiyyət
Şagirdlər də yüksək nəticə göstəriblər Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyində fəaliyyət göstərən ümumi təhsil müəssisələrinin müəllim və şagirdlərinin müxtəlif beynəlxalq yarışlardakı uğurları davam edir. İdarədən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, Bakı şəhəri 306 nömrəli tam orta məktəbin idman müəllimi Sübhan Hümbətov İtaliyada Dünya Koreya Döyüş Sənətlərinə daxil olan Hapkido döyüş növü üzrə keçirilən dünya çempionatında 75 kiloqram çəki dərəc...
Hadisələr
Bacısı və rəfiqələri saxlanılıb Türkiyənin Samsun bölgəsində yerləşən iki alış-veriş mərkəzində ümumilikdə 17 mağazadan oğurluq edilib. 50 min lirə dəyərində geyim oğurlamaqda şübhəli bilinən 7 azərbaycanlı saxlanılıb. Onlardan 5-i qadın, 2-si kişidir. Şübhəlilər oğurladıqları əşyaların barkod və qurğularını alüminium folqa ilə bağlayaraq siqnaldan yayınıblar. BakuCity.az Unikal.org-a istinadən xəbər verir ki, artıq oğurluqda şübhəli bilinən 50 yaşlı Tamel...
Cəmiyyət
Biri də Sumqayıtda açılacaq Gələn il Bakıda 2, regionlarda isə 1 “ASAN xidmət” mərkəzinin açılacağı gözlənilir.  BakuCity.az-ın məlumatına görə, bunu Azərbaycan Prezidenti Yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin sədr müavini Ceyhun Salmanov deyib. C.Salmanov qeyd edib ki, paytaxtda "ASAN xidmət" mərkəzlərindən biri Nərimanov rayonunda, digəri isə Xətai rayonunda (Ukrayna dairəsi yaxınlığında) olacaq. O, Sumqayıtda ikinc...