Bakıdakı küçə heyvanları həqiqətən təhlükəlidirmi? – ARAŞDIRMA

Bakıdakı küçə heyvanları həqiqətən təhlükəlidirmi? – ARAŞDIRMA

Heyvanlara qarşı niyə qəddar münasibət var?

Son dövrlər Bakıda sahibsiz heyvanların, xüsusilə də itlərin çoxalması bəzi şəhər sakinləri arasında narazılıqlara səbəb olur. Bəzi sakinlər itlərin xüsusilə uşaqlar üçün təhlükəli olmasından gileylənirlər. Bəziləri isə Bakı küçələrində sahibsiz heyvanlara olan qeyri-insani rəftardan narazıdırlar. Onlar xüsusilə itlərin mütəmadi olaraq öldürülmələrinə qarşı çıxırlar. Bütün bu problemlər paytaxtdakı sahibsiz heyvanların təhlükəsizliyi və qorunması məsələlərini aktuallaşdırır. Bakucity.az bu dəfəki araşdırmasında küçə heyvanlarına diqqət ayırıb. Materialı oxucularımıza təqdim edirik.

“Heyvanlar sığınacaqlarda istisna hallarda daimi yaşaya bilərlər”

Bakucity.az ilk olaraq “Heyvanların Müdafiəsi İctimai Birliyi”in sədri Azər Qarayevə suallarını ünvanlayıb. “Maarifləndirmə tədbirləri küçə heyvanlarına münasibəti dəyişibmi?” sualına cavabında Azər bəy son illərdə heyvanlara münasibətin dəyişdiyini, amma bunun kifayət etmədiyini bildirib: 

“Bizim təşkilat 1994-cü ildə fəaliyyətə başlayanda, başqa heç kim rəsmi və ya qeyri-rəsmi şəkildə heyvanları müdafiə etmirdi. Bu gün isə qeydiyyatdan keçmiş bir neçə təşkilat var. Sosial şəbəkələrdə heyvanları müdafiə edən təşəbbüs qrupları, həmçinin öz şəxsi  mülklərində şikəst və sahibsiz heyvanlar üçün sığınacaq yaradanlar var. Bütün bunlar əvvəlki illərlə müqayisədə cəmiyyətdə heyvanlara qarşı münasibətin yaxşılaşdığını göstərir, amma təəssüflər olsun ki, görülən işlərə baxmayaraq, hərdən mənfi hallarla da rastlaşırıq. Deməli, görülən işlər hələ kifayət deyil. Düzdür, bütün dünyada küçə heyvanlarına münasibətdə cəmiyyətdə müxtəlif cür münasibət var, amma inkişaf etmiş ölkələrdə heyvanlara qarşı neqativ münasibət bəsləyənlər azlıq təşkil edir. Bəzən heyvanların sığınacaqlara göndərilməli olduğu deyilir, amma sığınacaq sahibsiz heyvanların daimi yaşayış yeri ola bilməz. Adı üstündə - sığınacaqdır... Sığınacaqda sahibsiz heyvanlar qısırlaşdırılmalı, axtalanmalı, xəstə və zədəli olanları isə müalicə olunub öz yerlərinə buraxılmalıdırlar. Heyvanlar sığınacaqlarda istisna hallarda daimi yaşaya bilərlər”. 

Bakıdakı küçə heyvanları həqiqətən təhlükəlidirmi? – ARAŞDIRMA, fotoşəkil-1

“Böyüklər uşaqlarda itlərə qarşı fobiya yaradırlar”

Azər bəyin bildirdiyinə görə, şəhərdə hələ də itlərin öldürülməsi halları müşahidə olunur:

“Öldürülən itlər arasında hətta sterilizasiya edilmiş, birkalanmış və axtalanmış olanları da görürük. Bu hal ona görə davam edir ki, aidiyyatlı orqanlar məsələyə heç bir reaksiya göstərmirlər. Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsində heyvanları öldürənlər 500 manata qədər  cərimələnməlidirlər, amma yalnız böyük rezenans doğuran hadisələr sosial şəbəkələrdə, hətta xarici mətbuatda yayımlananda tədbirlər görülür. Cərimələr və cəzalar qanun çərçivəsində şiddətlənməsə, prosesi dayandıra bilməyəcəyik. Dəfələrlə təklif etmişəm, bəzi millət vəkillərimiz də mənimlə həmfikir olub, bu məsələ İnzibati Xətalardan Cinayət Məcəlləsinə keçirilməlidir, çünki heyvanlara qarşı qəddarlıq son məqamda insanlara tərəf çevrilir. Bəzən heyvanların öldürülməsini quduzluqla əlaqələndirirlər. Deyirlər ki, onlar insanlara hücum edir və s. Bu tamamilə absurd iddiadır. Azərbaycanın adı quduzluq epidemiyası olan ölkələrin siyahısında yoxdur. Hər hürən itin və ya biraz aqressiya göstərən heyvanın quduz olmasını düşünmək və onu öldürmək cəhalətdən, qəddarlıqdan başqa bir şey deyil”. 

Bakıdakı küçə heyvanları həqiqətən təhlükəlidirmi? – ARAŞDIRMA, fotoşəkil-2

Azər Qarayev sonda üzünü valideynlərə tutub və qeyd edib ki, valideynlər uşaqlarında körpəlikdən heyvanlara, xüsusilə də itlərə qarşı fobiya yaradırlar, bu isə düzgün deyil. Uşaqlara itlərin təhlükəli olduğunu yox, onlarla yaxşı münasibət bəslədikləri halda dost ola biləcəklərini, eyni cəmiyyəti paylaşa və birlikdə yaşaya biləcəklərini aşılamaq lazımdır. Belə olsa, uşaqlar böyüyəndə heyvanlarla yanaşı, ətraf mühitə qarşı da yaxşı münasibət sərgiləyəcəklər. 

“İt hürərkən yemək istəyir, parçalamaq yox”

Heyvanların müdafiəsi sahəsində könüllü kimi çalışan İlhamə Nəsirova saytımıza açıqlamasında bildirib ki, artıq bir neçə sahibsiz və şikəst küçə itini xaricə göndərib:

“Hardasa maşınla vurulmuş və ya müxtəlif qəddarlıqlara uğramış heyvan barədə məlumat alanda, könüllülərə xəbər veririk. Kim o heyvana tez çatırsa, klinikaya aparır və müalicə etdirir.  Sağ qalanlar üçün zəruri nə lazımdırsa hər şey edirik ki, yaşasınlar. Sahibləndirdiyimiz heyvanlar da olur. Mən özüm son vaxtlar 2 iti italyan rəfiqəmin köməkliyi ilə İtaliyaya göndərmişəm və onları orada sahibləndirmişik. Növbəti xilas etdiyim it üçün İtaliyadan cavab gözləyirəm, onu da göndərəcəyəm. Təbii ki, heyvanların dili, ünsiyyət vasitələri, mimikaları insanlarla eyni deyil, onların da öz komunnikasiya vasitələri var. İt hürərək danışır, sizdən ya su, ya yemək istəyir.  Hətta o, oynamaq istəyəndə belə, üstünüzə qaçıb hürə bilər, bu, onun sizi parçalamaq mənasına gəlmir. Heyvanların daimi yaşayış yeri təbiət, küçə və açıq havadır. Bu hüququ onların əlindən heç kim ala bilməz. Sadəcə biz insan olaraq, bu hüquqdan bizimlə birlikdə yararlanmaları üçün onlara lazım olan şəraiti yaratmalı, mühiti verməliyik. Belə olarsa, nə təhlükə yaranar, nə də o təhlükənin qarşısının alınmasına ehtiyac qalar”. 

Bakıdakı küçə heyvanları həqiqətən təhlükəlidirmi? – ARAŞDIRMA, fotoşəkil-3

Bakıda fəaliyyət göstərən heyvanlara qayğı mərkəzləri

Dünyada heyvanların hüquqlarının qorunmasına ötən əsrin 70-ci illərindən xüsusi diqqət yetirilir. Bir çox Avropa ölkələrində heyvanların hüquqlarını müdafiə edən sərt qanunlar mövcuddur. Məsələn, Avstriyada itlərə qəddar rəftar edən şəxs sərt cəzalandırılır və o, təqribən 15 min dollar cərimə ödəməli olur. İtaliyada it və pişiyi küçəyə atan şəxsləri ən yaxşı halda 10 min avro cərimə, cərimə ödənilmədikdə isə 1 illik həbs cəzası gözləyir. Almaniyada küçə heyvanlarının video çəkilişlərdə əziyyətə məruz qalınmasına qanunla icazə verilmir. 

Son dövlər ölkəmizdə də sahibsiz heyvanların müdafiəsi istiqamətində işlər genişlənib. Hazırda Bakıda “IDEA” Heyvanlara Qayğı Mərkəzi (IACC), “Azərbaycan Heyvanları Xilasetmə Mərkəzi və Baytar Klinika” (AARC), “Toplan” Sahibsiz İtlərə Qayğı Mərkəzi, “BARS Sahibsiz Heyvanlara Qayğı" İctimai Birliyi, “ALYANCE Canlı Aləmin Mühafizəsi” birliyi kimi təşkilatlar fəaliyyət göstərir və heyvanların müdafiəsi istiqamətində maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirirlər.

Heyvan müdafiəçiləri paytaxt sakinlərinin də bu prosesə daha çox cəlb olunmasını arzu edirlər. Çünki insanlarla birgə heyvanların da yaşamaq və açıq havada azad şəkildə gəzmək hüquqları var. 

Ramilə Qardaşxanqızı 

BakuCity.az

küçə heyvanları
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
Şərhlər