Bakıda boşanma halları niyə kəskin artıb? - ARAŞDIRMA

İnsanlar evlənərkən daha çox sosial statusa üstünlük verməyə başlayıblar 

Azərbaycanda qeydə alınan boşanmaların rəsmi statistikası hər 3 aydan bir açıqlandığına görə, bu ilin göstəriciləri hələlik məlum deyil. 2018-ci ilin 12 ayı ərzində isə Ədliyyə Nazirliyinin qeydiyyat şöbələri tərəfindən ölkə üzrə 13,655 boşanma halı qeydə alınıb. Dağılan ailələrin əksəriyyəti paytaxtın payına düşür. Ailələr niyə dağılır? Ənənəvi ailələrin böhran yaşamasına səbəb nədir? Boşanmalarda tərəflərin bir-birini tanımaması, ümumiyyətlə psixoloji faktorlar nə dərəcədə rol oynayır? Bakucity.az növbəti araşdırmasında bu suallara cavab tapmağa çalışıb. Materialı oxucularımıza təqdim edirik.

“Cütlüklərin bir-birini sevməsi onların bir yerdə yaşaya biləcəkləri mənasına gəlmir”

Bakucity.az-a açıqlama verən Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin müdir müavini Aynur Veysəlova boşanma hallarını əsasən tərəflərin bir-birini yaxşı tanımaması ilə əlaqələndirib:

“Boşanmalara müxtəlif xəstəliklər, xüsusilə də qadın və ya kişi sonsuzluğu, məişət zorakılığı, tərəflərdən birinin zərəli vərdişlərə aludə olması, xəyanət kimi hallar səbəb ola bilir. Ən əsas səbəb kimi isə evlənənlərin xarakterlərinin bir-birinə uyğun olmamasını qeyd etmək olar. Bu, ümumi səbəbdir, amma bunun alt qatında tərəflərdə ailə anlayışının zəifliyi, ailə həyatına hazır olmamaları, məsuliyyətsizlik, gözləntilərin özünü doğrultmaması kimi detallar dayanır, biz bunu ümumilikdə xarakterlərin uyğunsuzluğu kimi qruplaşdırırıq. 

Boşanmalarda həm ideoloji, həm psixoloji, həm də fiziojoji uyğunsuzluqlar rol oynayır. İnsanların həyata baxışı, ideyaları heç olmasa bir-birinə yaxın olmalıdır, bu ideoloji uyğunluqdur. İkincisi isə psixoloji uyğunluqdur – burada tərəflərin psixoloji nöqteyi-nəzərdən əhvalları, tempramentləri, xarakterləri bir-birinə yaxın olmalıdır. Sonuncusu isə əlbəttə ki, fizioloji uyğunluqdur. Uyğunluqlar ailənin təməlini formalaşdırır, onlardan birinin olmaması isə ailədə davamlı münaqişələrə səbəb olur. Bir çox hallarda bu konfliktlərin dərinləşməsi insanlarda dözümsüzlük yaradır və ailələr dağılır”.

Aynur xanımın fikrincə, cütlüklərin bir-birini sevməsi onların bir yerdə yaşaya biləcəkləri mənasına gəlmir. Birgə yaşayış qarşılıqlı anlaşma, güzəşt və hörmət tələb edir:  

“Belə hallar olur. Cütlüklər tanış olarkən, qadın təhsil alırdı, işləyirdi. Amma ailə qurulduqdan sonra, kişi qadının qarşısına şərtlər qoymağa, onun təhsilinə də, işinə də əngəllər törətməyə başlayır. Beləliklə, münaqişə yaranır. Amma bu qəbildən olan kişilər özlərini qadınların yerində qoysalar, məhrumiyyətlərin hansı problemlərə yol açdığını görə bilsələr, problemlər də azalar”.

Aynur Veysəlova açıqlamasında həmçinin ənənəvi Azərbaycan ailəsində qadına, böyüyə hörmət, kiçiyə isə rəğbətin olduğunu, bu fenomeninin təbliğ olunmamasının və belə ailələrin gənclərə rol model kimi göstərilməməsinin də böyük problemlərə yol açdığını deyib. O, qeyd edib ki, indi televiziyalar boşanmış, problemli, münaqişəli ailələrdə olan konfliktləri, qeyri-sağlam münasibətləri insanların şüuraltına yeridərək, boşanma proseslərini daha da sürətləndirirlər”. 

Psixoloq: “Evlənərkən insanlar daha çox sosial statuslara üstünlük verirlər”

Boşanma hallarının artmasında psixoloji faktorların nə dərəcədə rol oynadığını öyrənmək üçün psixoloq Lümunət Əmrahlı ilə də söhbətləşdik. Mütəxəssis açıqlamasında ailələrin dağılmasına ilk növbədə sosial-psixoloji amillərin, daha sonra ictimai-siyasi vəziyyətin və hüquqi məsələlərin rol oynadığını qeyd etdi:

“Müasir dövrdə tərəflərin bir-birini tanıma ehtimalı və imkanları daha genişdir. Buna valideynlər də etiraz etmirlər. Sevərək ailə qurmaq mühüm məsələdir, amma bu amil indi arxa plana keçib. İnsanlar daha çox sosial statusa üstünlük verirlər. Tərəflərin bu məqamlarda bir-birindən nələrisə gizləməsi evliliklərin müəyyən yalanlar üzərində qurulmasına səbəb olur ki, bu da sonradan həmin ailələrin dağılması ilə nəticələnir”.

Psixoloq gənc ailələrin dağılmasının yaşlı nəsil üçün də böyük çətinliklər yaratdığını deyib və qeyd edib ki, boşanmalardan sonra qızlar əksər hallarda ata evinə qayıdırlar və buna görə də ailələrdə müxtəlif problemlər yaranır, əksər hallarda bacı-qardaş, ata-ana arasında münaqişələrə səbəb olur.  

Ekspert ailələrin dağılmasının qarşısını almaq üçün genişmiqyaslı psixoloji dəstək proqramlarının orta məktəbdən etibarən həyata keçirilməsini məsləhət bilir:

“Əslində, ailələrin möhkəmliyinin təməli hələ məktəb illərində qoyulmalıdır. Yeniyetmələr yuxarı siniflərdə heç olmasa həyat bilgisi və başqa fənnlərin tədrisi yolu ilə ailə həyatına hazırlanmalıdırlar. Çünki bəzən qızlar hətta 14-15 yaşdan ərə verilir, oğlanlarda isə 18-20 yaş aralarında evlilik hallarının sayı gündən-günə artmaqdadır. Bu səbəbdən orta məktəb təhsilində ailə həyatına hazırlıq, ailə münasibətləri haqda fənnlərin tədrisi mümkün olmasa belə, mövzuların işlənməsi əhəmiyyətlidir. Digər tərəfdən, ümumiyyətlə, hüquqi nikahla məşğul olan idarələrin özlərində də ailələrlə bağlı xüsusi proqramlar olmalıdır. Əgər qan analizi layihəsi kimi qarşılıqlı psixoloji anlaşma, bir-birini tanıma kimi xüsusi layihələr həyata keçirilsəydi, bu, əlbəttə ailələrin möhkəm olmasına səbəb ola bilərdi. Yəni bu halda gənclər birgə layihələrdə iştirak etməklə bir-birini daha yaxından tanıyardılar, bir-birlərinin müsbət və mənfi keyfiyyətlərini görər və bu keyfiyyətlərlə də birgə yaşayış qaydalarına alışardılar”. 

Araşdırmamızdan çıxan nəticə bu oldu ki, evlilikdən öncə ciddi düşünməmək, erkən nikah, maddi vəziyyət və s. kimi halları nəzərə almamaq, ailə münaqişələrinə və boşanma hallarına gətirib çıxara bilər. Tərəflərin bir-birini yaxşı tanımaması, arada olan fərq və sevgisizlik ailənin dağılmasında əsas səbəblərdir. Ailə həyatına qədəm qoyan insanlar gələcəklərini sığortalamaq istəyirlərsə, həm özlərini, həm də tərəf müqabillərini yaxşı tanımalıdırlar, heç olmasa bunun üçün çalışmalıdırlar. 

Ramilə Qardaşxanqızı

Bakucity.az

boşanma halları
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
Hələ heç kəs qiymətləndirməyib
388 baxış dekabrda
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Hadisələr
Özünü asıb Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyətinin (RİH) şöbə müdiri intihar edib. BakuCity.az xəbər verir ki, bu barədə "Report"a Nərimanov RİH-dən bildirilib. Bildirilib ki, İcra Hakimiyyətinin Ərazi idarəetmə və yerli özünüidarəetmə orqanları ilə iş şöbəsinin müdiri Əlizadə Elmar Şamil oğlu özünü asaraq öldürüb. Hazırda faktla bağlı araşdırma aparılır. E.Əlizadə 2014-cü ildə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə” medalı ilə təltif edilib. Qeyd edək ki, məluma...
Hadisələr
Hadisə yerinə 3 təcili yardım briqadası göndərilib Lökbatanda Qaradağ Rayon İcra Hakimiyyəti binasının arxasında yerləşən Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzində partlayış baş verib. Səhiyyə Nazirliyindən BakuCity.az-a bildirilib ki, partlayışın baş verməsi barədə məlumat təcili yardıma saat 10:14-də daxil olub. Hadisə yerinə 3 təcili yardım briqadası göndərilib. Həkimlər mərkəzdən 50 yaşlı müəlliməni götürüblər. Qadın sifətin və hər iki əlinin termiki yanığı diaqnozu...
Cəmiyyət
Fərqlənən vətəndaşlar mükafatlandırılacaq Azərbaycanda axtarışda olan şəxslərin tapılmasında polisə kömək edən vətəndaşlara mükafatlar nəzərdə tutulub.  BakuCity.az-ın məlumatına görə, Baku.ws-in sorğusuna cavab verən Daxili İşlər Nazirliyi açıqlayıb ki, vətəndaşlar aidiyyatı üzrə polis orqanları rəislərinin təqdimatına uyğun olaraq DİN rəhbərliyi tərəfindən mükafatlandırıla və ya rəğbətləndirilə bilərlər. "Cinayətkarlıqla mübarizədə əldə olunmuş uğurlarda...
Cəmiyyət
Bakıda maraqlı hədiyyə çeşidləri, dadlı hədiyyələrin orijinal konsepsiyası BakuCity.az oxucularını yalnız hədiyyə deyil, orijinal yanaşma ilə əsl sürprizlər əldə edə biləcəyiniz şirkətlərlə tanış etməyə davam edir. Bu şirkətlərdən biri də paytaxtda lüks buket və ya qeyri-adi qutu şəklində ləzzətli hədiyyə sifariş verə biləcəyiniz məşhur “Tasty Ella”dır. Burada sehirli və yaradıcı ab-hava hökm sürür, insan rahatlıq tapır. Şirkətin sahibi Ella Bağırova saytı...
Cəmiyyət
Bu məhsulların istifadəsinə 4 yaşdan yuxarı uşaqlar üçün icazə verilir Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) istehlakçı hüquqlarının qorunması, həmçinin qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində tədbirləri davam etdirir. Agentlikdən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, AQTA-ya “İnvest-Plus” MMC şirkəti tərəfindən “Alisa İlaç Qida Kozmetik San. Ltd. Şti” şirkətinin istehsal etdiyi “Foden” əmtəə nişanlı bioloji fəallığa malik qida əlavəsi...
Hadisələr
Vəziyyəti ağırdır Bakıda əri tərəfindən döyülən qadın özünü 4-cü mərtəbədən atıb BakuCity.az APA-ya istinadən xəbər verir ki, Ülviyyə Tağıyeva əri ilə yaşadıqları evdə mübahisə edib. Nəticədə qadın əri tərəfindən döyülüb. Buna görə də gənc qadın özünü yaşadığı binanın 4-cü mərtəbəsindən atıb. Yaralı ağır vəziyyətdə 3 saylı Şəhər Klinik Xəstəxanasına çatdırılıb.  Xətai Rayon Prokurorluğunun əməkdaşları Ü.Tağıyevanın ərini saxlayıb. Araşdırma aparılır. 09:26...
Siyasət
"Əminəm ki, bu dəfə uğur Türkiyənin olacaq" Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyə millisinin 2020-ci il futbol üzrə Avropa çempionatı çərçivəsində oyunlarını Bakıda izləyəcək. BakuCity.az-ın məlumatına görə, R.T.Ərdoğan Avro-2020-nin final mərhələsinin A qrupunun Bakıda keçiriləcək oyunlarını Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə birlikdə izləyəcəyini bildirib. Türkiyə Prezidenti bununla bağlı Azərbaycanın dövlət başçısı ilə söhbət etdiyini və İlh...
Hadisələr
Hər iki sürücünün izahatı alınıb Bakının Səbail rayonunda yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. BakuCity.az APA-ya istinadən xəbər verir ki, “Azneft” dairəsində yol hərəkəti qaydalarını pozan “VAZ 2107” markalı avtomobil “Opel" markalı avtomobilə çırpılıb. “Opel"in sürücüsü Vahid Ələkbərov deyib ki, o, idarə etdiyi avtomobillə hərəkətdə olan zaman iki “VAZ 2107” markalı avtomobil avtoxuliqanlıq edərək onun qarşısını kəsib. Sürücü V.Ələkbərov bununla bağlı Daxi...
Ekologiya
Temperatur 13 dərəcəyə yüksələcək Bazar günü Bakıda müşahidə olunacaq hava şəraiti açıqlanıb. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, dekabrın 15-də paytaxtda havanın dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Səhər və axşam bəzi yerlərdə duman, çiskin olacaq. Mülayim cənub küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 6-8°, gündüz 11-13° isti...