Bakıda boşanma halları niyə kəskin artıb? - ARAŞDIRMA - bakucity.az

Bakıda boşanma halları niyə kəskin artıb? - ARAŞDIRMA

İnsanlar evlənərkən daha çox sosial statusa üstünlük verməyə başlayıblar 

Azərbaycanda qeydə alınan boşanmaların rəsmi statistikası hər 3 aydan bir açıqlandığına görə, bu ilin göstəriciləri hələlik məlum deyil. 2018-ci ilin 12 ayı ərzində isə Ədliyyə Nazirliyinin qeydiyyat şöbələri tərəfindən ölkə üzrə 13,655 boşanma halı qeydə alınıb. Dağılan ailələrin əksəriyyəti paytaxtın payına düşür. Ailələr niyə dağılır? Ənənəvi ailələrin böhran yaşamasına səbəb nədir? Boşanmalarda tərəflərin bir-birini tanımaması, ümumiyyətlə psixoloji faktorlar nə dərəcədə rol oynayır? Bakucity.az növbəti araşdırmasında bu suallara cavab tapmağa çalışıb. Materialı oxucularımıza təqdim edirik.

“Cütlüklərin bir-birini sevməsi onların bir yerdə yaşaya biləcəkləri mənasına gəlmir”

Bakucity.az-a açıqlama verən Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin müdir müavini Aynur Veysəlova boşanma hallarını əsasən tərəflərin bir-birini yaxşı tanımaması ilə əlaqələndirib:

“Boşanmalara müxtəlif xəstəliklər, xüsusilə də qadın və ya kişi sonsuzluğu, məişət zorakılığı, tərəflərdən birinin zərəli vərdişlərə aludə olması, xəyanət kimi hallar səbəb ola bilir. Ən əsas səbəb kimi isə evlənənlərin xarakterlərinin bir-birinə uyğun olmamasını qeyd etmək olar. Bu, ümumi səbəbdir, amma bunun alt qatında tərəflərdə ailə anlayışının zəifliyi, ailə həyatına hazır olmamaları, məsuliyyətsizlik, gözləntilərin özünü doğrultmaması kimi detallar dayanır, biz bunu ümumilikdə xarakterlərin uyğunsuzluğu kimi qruplaşdırırıq. 

Boşanmalarda həm ideoloji, həm psixoloji, həm də fiziojoji uyğunsuzluqlar rol oynayır. İnsanların həyata baxışı, ideyaları heç olmasa bir-birinə yaxın olmalıdır, bu ideoloji uyğunluqdur. İkincisi isə psixoloji uyğunluqdur – burada tərəflərin psixoloji nöqteyi-nəzərdən əhvalları, tempramentləri, xarakterləri bir-birinə yaxın olmalıdır. Sonuncusu isə əlbəttə ki, fizioloji uyğunluqdur. Uyğunluqlar ailənin təməlini formalaşdırır, onlardan birinin olmaması isə ailədə davamlı münaqişələrə səbəb olur. Bir çox hallarda bu konfliktlərin dərinləşməsi insanlarda dözümsüzlük yaradır və ailələr dağılır”.

Aynur xanımın fikrincə, cütlüklərin bir-birini sevməsi onların bir yerdə yaşaya biləcəkləri mənasına gəlmir. Birgə yaşayış qarşılıqlı anlaşma, güzəşt və hörmət tələb edir:  

“Belə hallar olur. Cütlüklər tanış olarkən, qadın təhsil alırdı, işləyirdi. Amma ailə qurulduqdan sonra, kişi qadının qarşısına şərtlər qoymağa, onun təhsilinə də, işinə də əngəllər törətməyə başlayır. Beləliklə, münaqişə yaranır. Amma bu qəbildən olan kişilər özlərini qadınların yerində qoysalar, məhrumiyyətlərin hansı problemlərə yol açdığını görə bilsələr, problemlər də azalar”.

Aynur Veysəlova açıqlamasında həmçinin ənənəvi Azərbaycan ailəsində qadına, böyüyə hörmət, kiçiyə isə rəğbətin olduğunu, bu fenomeninin təbliğ olunmamasının və belə ailələrin gənclərə rol model kimi göstərilməməsinin də böyük problemlərə yol açdığını deyib. O, qeyd edib ki, indi televiziyalar boşanmış, problemli, münaqişəli ailələrdə olan konfliktləri, qeyri-sağlam münasibətləri insanların şüuraltına yeridərək, boşanma proseslərini daha da sürətləndirirlər”. 

Psixoloq: “Evlənərkən insanlar daha çox sosial statuslara üstünlük verirlər”

Boşanma hallarının artmasında psixoloji faktorların nə dərəcədə rol oynadığını öyrənmək üçün psixoloq Lümunət Əmrahlı ilə də söhbətləşdik. Mütəxəssis açıqlamasında ailələrin dağılmasına ilk növbədə sosial-psixoloji amillərin, daha sonra ictimai-siyasi vəziyyətin və hüquqi məsələlərin rol oynadığını qeyd etdi:

“Müasir dövrdə tərəflərin bir-birini tanıma ehtimalı və imkanları daha genişdir. Buna valideynlər də etiraz etmirlər. Sevərək ailə qurmaq mühüm məsələdir, amma bu amil indi arxa plana keçib. İnsanlar daha çox sosial statusa üstünlük verirlər. Tərəflərin bu məqamlarda bir-birindən nələrisə gizləməsi evliliklərin müəyyən yalanlar üzərində qurulmasına səbəb olur ki, bu da sonradan həmin ailələrin dağılması ilə nəticələnir”.

Psixoloq gənc ailələrin dağılmasının yaşlı nəsil üçün də böyük çətinliklər yaratdığını deyib və qeyd edib ki, boşanmalardan sonra qızlar əksər hallarda ata evinə qayıdırlar və buna görə də ailələrdə müxtəlif problemlər yaranır, əksər hallarda bacı-qardaş, ata-ana arasında münaqişələrə səbəb olur.  

Ekspert ailələrin dağılmasının qarşısını almaq üçün genişmiqyaslı psixoloji dəstək proqramlarının orta məktəbdən etibarən həyata keçirilməsini məsləhət bilir:

“Əslində, ailələrin möhkəmliyinin təməli hələ məktəb illərində qoyulmalıdır. Yeniyetmələr yuxarı siniflərdə heç olmasa həyat bilgisi və başqa fənnlərin tədrisi yolu ilə ailə həyatına hazırlanmalıdırlar. Çünki bəzən qızlar hətta 14-15 yaşdan ərə verilir, oğlanlarda isə 18-20 yaş aralarında evlilik hallarının sayı gündən-günə artmaqdadır. Bu səbəbdən orta məktəb təhsilində ailə həyatına hazırlıq, ailə münasibətləri haqda fənnlərin tədrisi mümkün olmasa belə, mövzuların işlənməsi əhəmiyyətlidir. Digər tərəfdən, ümumiyyətlə, hüquqi nikahla məşğul olan idarələrin özlərində də ailələrlə bağlı xüsusi proqramlar olmalıdır. Əgər qan analizi layihəsi kimi qarşılıqlı psixoloji anlaşma, bir-birini tanıma kimi xüsusi layihələr həyata keçirilsəydi, bu, əlbəttə ailələrin möhkəm olmasına səbəb ola bilərdi. Yəni bu halda gənclər birgə layihələrdə iştirak etməklə bir-birini daha yaxından tanıyardılar, bir-birlərinin müsbət və mənfi keyfiyyətlərini görər və bu keyfiyyətlərlə də birgə yaşayış qaydalarına alışardılar”. 

Araşdırmamızdan çıxan nəticə bu oldu ki, evlilikdən öncə ciddi düşünməmək, erkən nikah, maddi vəziyyət və s. kimi halları nəzərə almamaq, ailə münaqişələrinə və boşanma hallarına gətirib çıxara bilər. Tərəflərin bir-birini yaxşı tanımaması, arada olan fərq və sevgisizlik ailənin dağılmasında əsas səbəblərdir. Ailə həyatına qədəm qoyan insanlar gələcəklərini sığortalamaq istəyirlərsə, həm özlərini, həm də tərəf müqabillərini yaxşı tanımalıdırlar, heç olmasa bunun üçün çalışmalıdırlar. 

Ramilə Qardaşxanqızı

Bakucity.az

boşanma halları
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Hadisələr
Paytaxtda avtoxuliqanlıq edən sürücü saxlanılıb Bakucity.az xəbər verir ki, Bakı Şəhər Dövlət Yol Polisi İdarəsinin əməkdaşlarının saxladığı “99 LE 781” dövlət nömrə nişanlı, "Nissan Sunny" markalı avtomobilin sürücüsü Kamran Qasımovdur.  Kamran Qasımov etibarnamə olmadan nəqliyyat vasitəsini idarə etdiyi üçün yol polisinin saxla işarəsinə tabe olmayaraq qaçıb. YPX əməkdaşları onu təqib etdikdə isə sürücü qarşısına çıxan bütün maşınları vuraraq əzib. Bunu...
Cəmiyyət
Onlardan 10-u kişi, 6-sı isə qadındır Bakucity.az xəbər verir ki, ötən gün 16 nəfər günvurma diaqnozu ilə Səhiyyə Nazirliyinin Bakı şəhəri Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Stansiyasına müraciət edib.    Gün vurlanlardan 10 nəfəri hospitalizasiya edilib. 6 nəfərə isə yerində yardım göstərilib.  Bakucity.az
Hadisələr
Onun bir neçə şəxsə iri məbləğdə borcu olub Bakucity.az xəbər verir ki, Ucar rayonun sakini,  40 yaşlı Asim Hüseynovun cəsədi iyunun 24-də, axşam saatlarında Qara Qarayev prospektində tapılıb. Onun kürək nahiyəsində güllə yaraları aşkarlanıb. Cinayəti törətməkdə şübhəli bilinən şəxs hadisə yerindən qaçıb. hazırda polis onun axtarışı ilə məşğuldur.  İlkin araşdırma zamanı məlum olub ki, A.Hüseynovun daha əvvəl kiçik biznesi olub, tikinti materialları (ağac)...
Hadisələr
Bakıda minik avtomobilinin üzərinə daş qırıntıları düşüb Bakucity.az xəbər verir ki, Xətai rayonunun Sarayevo küçəsində "NİVA" markalı minik avtomobilini park edən sürücü bədbəxt hadisə ilə üzləşib.  Belə ki, avtomobilin yanında olan binadan onun üzərinə aqlay qırıntıları tökülüb. "NİVA"-ya ciddi ziyan dəyib. Avtomobilin damı və digər hissələri əzilib. (Trend) Bakucity.az
Cəmiyyət
Bakı Dövlət Universitetinin professoru Şirməmməd Hüseynov vəfat edib Bakucity.az xəbər verir ki, Prezident təqaüdçüsü ötən gün 95 yaşında dünyasını dəyişib. Azərbaycanın görkəmli alim və mətbuat tədqiqatçısı, Ali Media Mükafatı laureatı, Prezident təqaüdçüsü, Bakı Dövlət Universitetinin mətbuat tarixi və ideoloji iş metodları kafedrasının professoru Şirməmməd Hüseynov 1924-cı ildə Şəkidə anadan olub. 1941-1943-cü illərdə Şəki şəhəri 2 illik müəllimlər inst...
Cəmiyyət
Bakı Nəqliyyat Agentliyi (BNA) təxliyyə xidmətinə başlayacağını açıqlayıb Bakucity.az xəbər verir ki, BNA durma və parklanma qaydalarını pozan nəqliyyat vasitələrinin nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada müvəqqəti duracağa aparacaq.  ilkin olaraq təxliyyə işləri vətəndaşlar tərəfindən daha çox şikayət olunan, qanunsuz parklanma səbəbindən günün pik və qeyri-pik saatlarında nəqliyyat sıxlığı müşahidə edilən ərazilərində həyata keçiriləcək. Təxliyyə prosesi...
Hadisələr
Sürücülərdən diqqətli olmaları tələb olunur Bakucity.az xəbər verir ki, Heydər Əliyev prospektindəki sıxlıq təmir işləri ilə bağlıdır.   Təmir işlərinin qısa zamanda yekunlaşması gözlənilir. Bakucity.az
Mədəniyyət
Bu, onun beynəlxalq festivalda üçüncü çıxışı olacaq Bakucity.az  xəbər verir ki, 25-28 iyul tarixlərində Bakıda keçiriləcək “Jara-2019” Beynəlxalq Musiqi Festivalında Azərbaycanı “Eurovision”da təmsil edən müğənni Səmra Rəhimli də çıxış edəcək. Bu barədə layihənin İnstaqram səhifəsində qeyd olunub. Sənətçi səhnəyə 28 iyul tarixində çıxacaq. Bu, onun beynəlxalq festivalda üçüncü çıxışı olacaq. Xatırladaq ki, festivalın digər azərbaycanlı ulduz qonaqları Xal...
Ekologiya
Bir neçə gündür Bakıda isti hava şəraiti hökm sürür Bakucity.az xəbər verir ki, hidremetereoloqlar istilərin davam edəcəyini açıqlayıblar.  Ekologiya və təbii sərvətlər nazirliyi milli hidrometeorologiya departamentinin baş hidroloqu Asif Verdiyev bildirib ki,  iyunun 25-26-da  Bakıda gecə 23-25, gündüz 34-36 dərəcə isti olacaq.  Müşahidə olunan isti hava şəraiti əksər insanlar üçün əlverişsiz, meteohəssas ınsanlar üçün isə riskli hesab olunduğundan, gündü...