Bakıda boşanma halları niyə kəskin artıb? - ARAŞDIRMA

İnsanlar evlənərkən daha çox sosial statusa üstünlük verməyə başlayıblar 

Azərbaycanda qeydə alınan boşanmaların rəsmi statistikası hər 3 aydan bir açıqlandığına görə, bu ilin göstəriciləri hələlik məlum deyil. 2018-ci ilin 12 ayı ərzində isə Ədliyyə Nazirliyinin qeydiyyat şöbələri tərəfindən ölkə üzrə 13,655 boşanma halı qeydə alınıb. Dağılan ailələrin əksəriyyəti paytaxtın payına düşür. Ailələr niyə dağılır? Ənənəvi ailələrin böhran yaşamasına səbəb nədir? Boşanmalarda tərəflərin bir-birini tanımaması, ümumiyyətlə psixoloji faktorlar nə dərəcədə rol oynayır? Bakucity.az növbəti araşdırmasında bu suallara cavab tapmağa çalışıb. Materialı oxucularımıza təqdim edirik.

“Cütlüklərin bir-birini sevməsi onların bir yerdə yaşaya biləcəkləri mənasına gəlmir”

Bakucity.az-a açıqlama verən Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin müdir müavini Aynur Veysəlova boşanma hallarını əsasən tərəflərin bir-birini yaxşı tanımaması ilə əlaqələndirib:

“Boşanmalara müxtəlif xəstəliklər, xüsusilə də qadın və ya kişi sonsuzluğu, məişət zorakılığı, tərəflərdən birinin zərəli vərdişlərə aludə olması, xəyanət kimi hallar səbəb ola bilir. Ən əsas səbəb kimi isə evlənənlərin xarakterlərinin bir-birinə uyğun olmamasını qeyd etmək olar. Bu, ümumi səbəbdir, amma bunun alt qatında tərəflərdə ailə anlayışının zəifliyi, ailə həyatına hazır olmamaları, məsuliyyətsizlik, gözləntilərin özünü doğrultmaması kimi detallar dayanır, biz bunu ümumilikdə xarakterlərin uyğunsuzluğu kimi qruplaşdırırıq. 

Boşanmalarda həm ideoloji, həm psixoloji, həm də fiziojoji uyğunsuzluqlar rol oynayır. İnsanların həyata baxışı, ideyaları heç olmasa bir-birinə yaxın olmalıdır, bu ideoloji uyğunluqdur. İkincisi isə psixoloji uyğunluqdur – burada tərəflərin psixoloji nöqteyi-nəzərdən əhvalları, tempramentləri, xarakterləri bir-birinə yaxın olmalıdır. Sonuncusu isə əlbəttə ki, fizioloji uyğunluqdur. Uyğunluqlar ailənin təməlini formalaşdırır, onlardan birinin olmaması isə ailədə davamlı münaqişələrə səbəb olur. Bir çox hallarda bu konfliktlərin dərinləşməsi insanlarda dözümsüzlük yaradır və ailələr dağılır”.

Aynur xanımın fikrincə, cütlüklərin bir-birini sevməsi onların bir yerdə yaşaya biləcəkləri mənasına gəlmir. Birgə yaşayış qarşılıqlı anlaşma, güzəşt və hörmət tələb edir:  

“Belə hallar olur. Cütlüklər tanış olarkən, qadın təhsil alırdı, işləyirdi. Amma ailə qurulduqdan sonra, kişi qadının qarşısına şərtlər qoymağa, onun təhsilinə də, işinə də əngəllər törətməyə başlayır. Beləliklə, münaqişə yaranır. Amma bu qəbildən olan kişilər özlərini qadınların yerində qoysalar, məhrumiyyətlərin hansı problemlərə yol açdığını görə bilsələr, problemlər də azalar”.

Aynur Veysəlova açıqlamasında həmçinin ənənəvi Azərbaycan ailəsində qadına, böyüyə hörmət, kiçiyə isə rəğbətin olduğunu, bu fenomeninin təbliğ olunmamasının və belə ailələrin gənclərə rol model kimi göstərilməməsinin də böyük problemlərə yol açdığını deyib. O, qeyd edib ki, indi televiziyalar boşanmış, problemli, münaqişəli ailələrdə olan konfliktləri, qeyri-sağlam münasibətləri insanların şüuraltına yeridərək, boşanma proseslərini daha da sürətləndirirlər”. 

Psixoloq: “Evlənərkən insanlar daha çox sosial statuslara üstünlük verirlər”

Boşanma hallarının artmasında psixoloji faktorların nə dərəcədə rol oynadığını öyrənmək üçün psixoloq Lümunət Əmrahlı ilə də söhbətləşdik. Mütəxəssis açıqlamasında ailələrin dağılmasına ilk növbədə sosial-psixoloji amillərin, daha sonra ictimai-siyasi vəziyyətin və hüquqi məsələlərin rol oynadığını qeyd etdi:

“Müasir dövrdə tərəflərin bir-birini tanıma ehtimalı və imkanları daha genişdir. Buna valideynlər də etiraz etmirlər. Sevərək ailə qurmaq mühüm məsələdir, amma bu amil indi arxa plana keçib. İnsanlar daha çox sosial statusa üstünlük verirlər. Tərəflərin bu məqamlarda bir-birindən nələrisə gizləməsi evliliklərin müəyyən yalanlar üzərində qurulmasına səbəb olur ki, bu da sonradan həmin ailələrin dağılması ilə nəticələnir”.

Psixoloq gənc ailələrin dağılmasının yaşlı nəsil üçün də böyük çətinliklər yaratdığını deyib və qeyd edib ki, boşanmalardan sonra qızlar əksər hallarda ata evinə qayıdırlar və buna görə də ailələrdə müxtəlif problemlər yaranır, əksər hallarda bacı-qardaş, ata-ana arasında münaqişələrə səbəb olur.  

Ekspert ailələrin dağılmasının qarşısını almaq üçün genişmiqyaslı psixoloji dəstək proqramlarının orta məktəbdən etibarən həyata keçirilməsini məsləhət bilir:

“Əslində, ailələrin möhkəmliyinin təməli hələ məktəb illərində qoyulmalıdır. Yeniyetmələr yuxarı siniflərdə heç olmasa həyat bilgisi və başqa fənnlərin tədrisi yolu ilə ailə həyatına hazırlanmalıdırlar. Çünki bəzən qızlar hətta 14-15 yaşdan ərə verilir, oğlanlarda isə 18-20 yaş aralarında evlilik hallarının sayı gündən-günə artmaqdadır. Bu səbəbdən orta məktəb təhsilində ailə həyatına hazırlıq, ailə münasibətləri haqda fənnlərin tədrisi mümkün olmasa belə, mövzuların işlənməsi əhəmiyyətlidir. Digər tərəfdən, ümumiyyətlə, hüquqi nikahla məşğul olan idarələrin özlərində də ailələrlə bağlı xüsusi proqramlar olmalıdır. Əgər qan analizi layihəsi kimi qarşılıqlı psixoloji anlaşma, bir-birini tanıma kimi xüsusi layihələr həyata keçirilsəydi, bu, əlbəttə ailələrin möhkəm olmasına səbəb ola bilərdi. Yəni bu halda gənclər birgə layihələrdə iştirak etməklə bir-birini daha yaxından tanıyardılar, bir-birlərinin müsbət və mənfi keyfiyyətlərini görər və bu keyfiyyətlərlə də birgə yaşayış qaydalarına alışardılar”. 

Araşdırmamızdan çıxan nəticə bu oldu ki, evlilikdən öncə ciddi düşünməmək, erkən nikah, maddi vəziyyət və s. kimi halları nəzərə almamaq, ailə münaqişələrinə və boşanma hallarına gətirib çıxara bilər. Tərəflərin bir-birini yaxşı tanımaması, arada olan fərq və sevgisizlik ailənin dağılmasında əsas səbəblərdir. Ailə həyatına qədəm qoyan insanlar gələcəklərini sığortalamaq istəyirlərsə, həm özlərini, həm də tərəf müqabillərini yaxşı tanımalıdırlar, heç olmasa bunun üçün çalışmalıdırlar. 

Ramilə Qardaşxanqızı

Bakucity.az

boşanma halları
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
384 baxış sentyabrda
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Hadisələr
Xəsarət alan şəxsin vəziyyəti qənətbəxşdir Bakıda polis vətəndaşı öldürmək istəyən şəxsi zərərsizləşdirib. Bakucity.az xəbər verir ki, bu barədə Report-a Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin Mətbuat xidmətinin rəisi, polis mayoru Elşad Hacıyev məlumat verib. Onun sözlərinə görə, paytaxt sakini, 1992-ci təvəllüdlü R.Məmmədova bıçaqla bədən xəsarəti yetirməkdə şübhəli bilinən Abşeron rayon sakini H.Aslanov ərazidə xidmət aparan Nəsimi Rayon Polis İdarəsinin (RPİ)...
Biznes
Ekspert "Baxış bucağı"nda bəzi təşəbbüslər irəli sürüb İqtisadçı ekspert, “VXA AUDİT” şirkətinin direktoru Elçin Qurbanov Bakucity.az-ın  qonağı olub. E.Qurbanov saytımıza verdiyi müsahibəsində Azərbaycanda vergi sahəsində aparılan islahatlar, vergi mədəniyyətinin indiki vəziyyəti, həmçinin vergi inzibatçılığının aparılmasında görülən işlərdən danışıb və vergi sahəsi ilə bağlı bəzi təşəbbüslər irəli sürüb. Sözügedən müsahibəni izləyicilərimizə təqdim ediri...
Cəmiyyət
Bu il paytaxtda 2508 ailə dağılıb Statistikaya görə, bu ilin ilk yarısında ölkə üzrə ümumilikdə 8 min 257 boşanma rəsmiləşib ki, bunun da 2508-i Bakıda qeydə alınıb. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ailələr əsasən qarşılıqlı anlayış olmadıqda dağılır. Boşanmalar isə daha çox uşaqlara zərər vurur. Maraqlıdır, münaqişəli ailələrin məcburi davam etməsi, yoxsa nikahın pozulması uşaqlara daha çox zərər verir?  Bakucity.az bu və digər suallara cavab almaq üçün “İ...
Cəmiyyət
Sərginin baş sponsoru “Kapital Bank”dır 10-12 oktyabrda Bakı Ekspo Mərkəzində 13-cü Azərbaycan Beynəlxalq Təhsil “EduExpo” sərgisi keçiriləcək.  Bakucity.az xəbər verir ki, sərgi Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən dəstəklənir.  Həmçinin sərgiyə Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyası (ASK), Azərbaycanda İxracatın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondu və Azərbaycan Respublikasının Kiçik və Orta...
Cəmiyyət
“Məktəbdə Elinanı ilk dəfə görəndə “ölmək istəyirəm” deyirdi” Bu gün ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölümünə səbəb olmaqda təqsirləndirilən 162 nömrəli tam orta məktəbin keçmiş direktoru Sevinc Abbasovanın cinayət işi üzrə məhkəməsi davam edib.  Bakucity.az-ın APA-ya istinadən xəbərinə görə, ittihamda qeyd olunub ki, 8 E sinif şagirdi E.Hacıyeva mütəmadi olaraq dərslərə gecikib, geyimi məktəbli formasına uyğun olmayıb, bundan öncə bir dəfə məktəbdə ülg...
Cəmiyyət
“Bütün söyüşlər özümə qayıtsın” Bakıda yol polisini ağır söyüşlərlə təhqir edən sürücü Fəxrəddin Nəsirov bütün polislərdən üzr istəyib.  Bakucity.az xəbər verir ki, sürücünün üzrhaqlıq videosu sosial şəbəkələrdə yayılıb. “Yol polisi əməkdaşı məni saxladı və taksi lisenziyası olmadığına görə cərimə yazdı. Protokolu götürüb maşına tərəf gedəndə özümdən çıxdım. Geri qayıdıb yol polisi əməkdaşını təhqir etdim. Həmçinin oxu: Bakıda yol polisini təhqir edən sürü...
Cəmiyyət
2019-cu ilin payızında Bakı sakinləri necə geyinəcklər?  Hər bir mövsümün öz rəng palitraları var, və bu rənglər dizaynerlərin yeni kolleksiyalarının trend tonlarına diktə edir. Bundan əlavə mövsümdən mövsümə geyimin tərzi, forması və keyfiyyətini dəyişir. Dizayner  və “Noora” brendinin təsisçisi Nurlana Allahverdiyeva bu payızın dəbi haqda Bakucity.az-a danışıb.  Modelyer bildirir ki, geyimin əsas və başlıca elementi rənglərin və aksesuarların müxtəlifliy...
Cəmiyyət
Sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb Sentyabrın 19-da Bakıda və Abşeron yarımadasında hava yağmursuz olacaq.  Bakucity.az xəbər verir ki, cənub-qərb küləyi əsəcək, axşam şimal-qərb küləyi ilə əvəz olunacaq, arabir güclənəcək.  Havanın temperaturu gecə 19-21, gündüz 29-31 dərəcə isti təşkil edəcək.  Atmosfer təzyiqi norma daxilində 760 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 65-75, gündüz 50-55 faiz olacaq. Bakucity.az
Cəmiyyət
Bakı metrosunda çəkilən bu videosu izlənmə rekordları qırır Bakı metrosunda çəkilən maraqlı görüntülər sosial şəbəkələrdə müzakirələrə səbəb olub. Bakucity.az baku.ws-ə istinadən xəbər verir ki, sərnişin qatara mindikdən sonra mahnı ifa etməyə başlayıb.  Onun bu hərəkəti digər sərnişinləri təəccübləndirib.  Sosial şəbəkələrdə yayılan video minlərlə baxış toplayıb. Bakucity.az