Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA

Ekspert: “Qaçırılan qızların bəziləri başqa ölkələrə göndərilir”.

Son illər tez-tez Bakıda itkin düşən – evdən çıxıb bir daha geri qayıtmayan gənc qızlar barədə məlumatlar yayılır. İtkin düşmüş bu qızların bir çoxu sonradan aşkarlansa da, bəzilərinin taleyi naməlum qalır. Bakıda gənc və yeniyetmə qızların itkin düşməsinə səbəb nədir? Niyə bu barədə xəbərlər tez-tez yayılır? Onlar qaçırılır, yoxsa öz istəkləri ilə evdən gedirlər? Bakucity.az mövzu barəsində araşdırma aparıb, materialımızı təqdim edirik.   

“Əksər qızlar azadlıq arzusu ilə, öz xoşlarına evdən gedirlər”

Mövzu barəsində BakuCity.az-a açıqlama verən hüquqşünas Ellada Bayramova gənc qızların tez-tez itkin düşməsi faktını təsdiqləyib və bunu ölkənin sosial-iqtisadi vəziyyəti ilə əlaqələndirib:

“Əksər qızlar azadlıq arzusu ilə, öz xoşlarına evdən gedirlər. Bəzən bir qız  dəfələrlə evdən qaçır. Amma müxtəlif üsullarla aldadılaraq qaçırılan qızların insan alverinə qurban getməsi faktları da kütləvi hal almağa başlayıb. İşsizlik kimi sosial-iqtisadi problemlərin çoxalması insan alverçilərinə fürsətlər verir. Gənc qızlar əsasən iş adı ilə başqa ölkələrə göndərilir və istismara məruz qalırlar. 

Ailə-məişət zorakılığına məruz qalan qızların evdən qaçması halları da müşahidə olunmaqdadır. Bu qızların da əksəriyyəti sonradan insan alverinə qurban gedirlər. Çünki tək yaşayan qadın heç də həmişə normal maaşa iş tapmaq şansına malik olmur. Ümumiyyətlə, itkin düşən 18 yaşa qədər və daha böyük qızlar əsasən valideyn himayəsində olmayan, uşaq evlərində böyüyən, kimsəsizliyə və psixoloji travmalara məruz qalanlardır. Belə insanlara təsir etmək digərləriylə müqayisədə daha asandır və onların itkin düşəcəyi təqdirdə diqqət çəkməyəcəkləri düşünülür”. 

E. Bayramovanın fikrincə, insan alverinə qarşı təbliğat məktəblərdə, universitetlərdə, hətta uşaq evlərində belə yüksək səviyyədə aparılmalıdır:

“Cəmiyyətdə bu yöndə təbliğat aparılmır. Bundan əlavə, konstitusiyanın müəyyən müddəaları var ki, bütün təlim-təhsil ocaqlarında tədris olunmalıdır. Hesab edirəm ki, fakültəsindən asılı olmayaraq, hüquq dərslərinin universitetlərdə tətbiq edilməsi öz müsbət təsirini göstərə bilər”.

Valideynlər daha tədbirli olmalıdır

Psixoloq Aygün Ağabalayeva isə saytımıza açıqlamasında gənc qadınların, xüsusilə də yeniyetmə qızların evdən qaçmasına birinci növbədə ailədə olan anlaşmazlıqların səbəb olduğunu deyir:

“Yeniyetmə qızlar üçün bu dövr çox böhranlı keçir. Onlar özlərini təsdiq etmək üçün diqqət cəlb etməyə çalışır, hər bir situasiyada özlərini haqlı hesab edir və istəyirlər ki, ailədə onların fikirləri nəzərə alınsın, onlara xüsusi dəyər verilsin, mənəvi qayğı göstərilsin. İstədiyini öz ailəsində tapmayanlar kənara meyillənirlər.  Kənarda onları nə cür insanların tapacağı, kimlərin təsiri altına düşəcəyi isə həmişə sual doğurub. Hər bir uşaq şəxsiyyət olaraq ilk dəfə ailədə formalaşır, sonra məktəbin və cəmiyyətin təsiri altına düşür. Valideynlər həddi-buluğa çatmamış uşaqlarla davranışda xüsusilə diqqətli olmalıdırlar”. 

A. Ağabalayevanın fikrincə, gənc qızların müxtəlif təsirlərə məruz qalmasında və evdən qaçmalarında sosial şəbəkələrin də rolu böyükdür. Bu da daha sonra arzuolunmaz davranışlara zəmin yaradır:

“14 yaşlı yeniyetmə qız pasiyentim körpə yaşlarından valideynləri arasında tez-tez yaranan konfliktlərin, hətta şiddət hallarının şahidi olmuşdu. Bu qız həmişə valideynləri, ən azından anası ilə yaxın olmağı arzulayıb, amma anası onu heç vaxt dinləməyib, hətta bəzən sözünü kəskin şəkildə kəsib, aqressiv davranıb. Valideynləri bir gün səhər yuxudan duranda qızı evdə tapmayıblar. Araşdırma zamanı məlum olub ki, qız sosial şəbəkədə onunla həmyaşıdı və həmcinsi kimi danışan, əslində isə bölgələrin birində yaşayan və sosial şəbəkələrdə davamlı olaraq yeniyetmə qızları özünə cəlb etməklə, onları pis yollara dəvət edən orta yaşlı qadının yanına qaçıb”. 

“Övladla elə münasibət qurulmalıdır ki, - psixoloq açıqlamasına davam edib:  o, hətta mənfi addımlarını belə valideyni ilə rahat şəkildə bölüşə bilsin. Bu, hər şeyə icazə vermək demək deyil, əksinə, övlada yaxın olmaq və onun sıxıntılarını bölüşməsinə imkan yaratmaqdır. Bunu bacaran hər valideyn övladına düzgün istiqamət verə bilər. Xüsusilə də yeniyetməlik çağında hər bir uşağın buna ehtiyacı var, övladla münasibətləri kiçik yaşlarından formalaşdırmaq lazımdır”. 

Qız uşaqları daha çox depressiyaya düşür

Araşdırmalara görə, qız uşaqlarının problemlərə qarşı reaksiyası daha çox özünəqapanma olur. Yeniyetmə qızlarda depressiv hallar isə özünü əksər vaxt qüssəli olma və ağlama, yuxu pozğunluğu, iştah pozuntusu, sevdiyi fəaliyyətlərə maraqsızlıq və zövq ala bilməmə, enerji əskikliyi, diqqət dağınıqlığı və məktəbdə bacarıqsızlıq, baş və qarın ağrıları, intihar və özünə zərər verə biləcək digər davranış formaları ilə göstərir. 

Araşdırmamızdan göründüyü kimi, övladların itkin düşməsində valideynlər istər-istəməz rol oynayırlar. Buna görə də valideynlər tərbiyə və qayğı məsələlərində mütləq məsuliyyətli davranmalıdırlar.

Ramilə Qardaşxanqızı

Bakucity.az  

itkin
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
466 baxış martda
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Mədəniyyət
Həmin gün kitabxanada tədbir də təşkil olunub Bakucity.az xəbər verir ki, martın 19-da M.F.Axundzadə adına Azərbaycan Milli Kitabxanasında “Cəfər Cabbarlı – 120”, “İsmayıl Şıxlı – 100”, “Mehdi Hüseyn – 110” və “Zeynal Xəlil – 105” adlı geniş kitab sərgilərinin açılışı olub. Milli Kitabxanadan verilən məlumata görə, həmin gün Novruz bayramı münasibətilə tədbir də keçirilib. Tədbiri kitabxananın direktoru Kərim Tahirov açaraq iştirakçıları tarixlərdən bəri s...
Cəmiyyət
Qatarların iş rejimində müvafiq dəyişikliklər edilməsi üçün tədbirlər görülüb Bakucity.az xəbər verir ki, “Bakı Metropoliteni” QSC fəaliyyətini istirahət günlərinin qrafikinə uyğun quracaq.  Artıq şəhərin müxtəlif ərazilərində keçiriləcək Novruz bayramı şənlikləri, xalq gəzintiləri və paytaxta gələcək qonaqların əsas axın istiqamətlərindən asılı olaraq, stansiyaların fəaliyyəti və qatarların iş rejimində müvafiq dəyişikliklər edilməsi üçün tədbirlər görülü...
Cəmiyyət
Transfer sərnişinlər miniklə bağlı heç bir narahatçılıqla üzləşməyəcəklər Bakucity.az xəbər verir ki, “Atatürk” hava limanının bağlanması ilə əlaqədar  AZAL-ın İstanbul istiqaməti üzrə bütün reysləri 7 apreldən etibarən yeni - "Istanbul New Airport" hava limanında həyata keçiriləcək.  Bununla bağlı “Azərbaycan Hava Yolları” QSC-nin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.  2019-cu ilin yay uçuş cədvəli (31 martdan - 26 oktyabradək) çərçivəsində “Azərbaycan Hav...
Cəmiyyət
“Burada müsbət mənada nəhəng dəyişikliklər var" Bakucity.az xəbər verir ki, Dərbənd şəhərinin meri Hizri Əbəkərov paytaxt Bakı ilə bağlı xoş fikirlər söyləyib: "Bakı inkişaf baxımından çox böyük irəliləyişə nail olub, bu göz qabağındadır. Hər dəfə gələndə buna təəccüblənməmək mümkün deyil". H. Əbəkərov köhnə “Qara şəhər” ərazisində salınmış “Bakı Ağşəhər” yaşayış kompleksi ilə tanış olduğunu da deyib: “Burada müsbət mənada nəhəng dəyişikliklər var. Biz də...
Biznes
Sərgidə dünyanın 25 ölkəsini təmsil edən 200-dən artıq şirkət iştirak edəcək 15-17 may tarixlərində Bakı Ekspo Mərkəzində regionun ən genişmiqyaslı və ən çox ziyarət edilən sərgilərindən biri - 13-cü Azərbaycan Beynəlxalq Kənd təsərrüfatı “Caspian Agro” sərgisi keçiriləcək. Kənd təsərrüfatı üzrə aparıcı tədbir olan “Caspian Agro” sərgisi regionda kənd təsərrüfatı sahəsinin inkişafına, Azərbaycan Respublikasının aqrar-sənaye kompleksində mütərəqqi texnologi...
Cəmiyyət
Lazımi sayda əlavə avtobus xəttə buraxılacaq. Bakucity.az xəbər verir ki, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi Novruz Bayramı günlərində əhalinin nəqliyyat, telekommunikasiya, o cümlədən telefon, internet, mobil rabitə, radio-televiziya yayımı və poçt xidmətləri ilə keyfiyyətli, eləcə də, dayanıqlı şəkildə təmin edilməsinə dair strukturuna daxil olan və strukturuna daxil olmayan tabeli qurumlar, həmçinin digər telekommunikasiya operatorları...
Cəmiyyət
Bayram gününə gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən Bakucity.az-a bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında sabah arabir yağış yağacağı gözlənilir.  Yarımadanın bəzi yerlərində intensiv olacağı ehtimalı var. Mülayim şimal-qərb küləyi əsəcək. Havanın temperaturu Bakıda və Abşeron yarımadasında gecə 4-6, gündüz 7-9 dərəcə isti təşkil edəcək. Atmosfer təzyiqi 762 mm civə süt...
Promo articles
“Ayan Studio” möhtəşəm endirimləri ilə xanımları sevindirəcək “Ayan Studio” yüksək səviyyəli xidmətləri və peşəkar ustaları ilə daim müştərilərin xidmətindədir. Fəaliyyətində daim keyfiyyəti və sağlamlığı əsas tutan “Ayan Studio” xanımları sevindirmək qərarına gəlib. O, müştərilərə şəhərin başqa heç bir yerində tapmayacaqları xüsusi endirimlər təklif edir.  Bakının Xətai rayonunda, Həzi Aslanov metrostansiyasının yaxınlığında yerləşən “Ayan studio” qadın g...
Cəmiyyət
Həmin hadisə zamanı 14 nəfər həlak olub, 49 nəfər yaralanıb Bakucity.az xəbər verir ki, Ermənistan xüsusi xidmət orqanlarının Bakı Metropolitenində törətdiyi terror aktından 25 il ötür. 1994-cü il mart ayının 19-da saat 13:00 radələrində Bakı metrosunun “20 Yanvar” stansiyasında terror aktı törədilib. Baş vaqona qoyulmuş saat mexanizmli əldə düzəltmə bomba qatar stansiyada dayananda işə düşüb. Terror aktının icraçısı partlayış zamanı ölüb. Həmin hadisə zam...