Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA

Ekspert: “Qaçırılan qızların bəziləri başqa ölkələrə göndərilir”.

Son illər tez-tez Bakıda itkin düşən – evdən çıxıb bir daha geri qayıtmayan gənc qızlar barədə məlumatlar yayılır. İtkin düşmüş bu qızların bir çoxu sonradan aşkarlansa da, bəzilərinin taleyi naməlum qalır. Bakıda gənc və yeniyetmə qızların itkin düşməsinə səbəb nədir? Niyə bu barədə xəbərlər tez-tez yayılır? Onlar qaçırılır, yoxsa öz istəkləri ilə evdən gedirlər? Bakucity.az mövzu barəsində araşdırma aparıb, materialımızı təqdim edirik.   

“Əksər qızlar azadlıq arzusu ilə, öz xoşlarına evdən gedirlər”

Mövzu barəsində BakuCity.az-a açıqlama verən hüquqşünas Ellada Bayramova gənc qızların tez-tez itkin düşməsi faktını təsdiqləyib və bunu ölkənin sosial-iqtisadi vəziyyəti ilə əlaqələndirib:

“Əksər qızlar azadlıq arzusu ilə, öz xoşlarına evdən gedirlər. Bəzən bir qız  dəfələrlə evdən qaçır. Amma müxtəlif üsullarla aldadılaraq qaçırılan qızların insan alverinə qurban getməsi faktları da kütləvi hal almağa başlayıb. İşsizlik kimi sosial-iqtisadi problemlərin çoxalması insan alverçilərinə fürsətlər verir. Gənc qızlar əsasən iş adı ilə başqa ölkələrə göndərilir və istismara məruz qalırlar. 

Ailə-məişət zorakılığına məruz qalan qızların evdən qaçması halları da müşahidə olunmaqdadır. Bu qızların da əksəriyyəti sonradan insan alverinə qurban gedirlər. Çünki tək yaşayan qadın heç də həmişə normal maaşa iş tapmaq şansına malik olmur. Ümumiyyətlə, itkin düşən 18 yaşa qədər və daha böyük qızlar əsasən valideyn himayəsində olmayan, uşaq evlərində böyüyən, kimsəsizliyə və psixoloji travmalara məruz qalanlardır. Belə insanlara təsir etmək digərləriylə müqayisədə daha asandır və onların itkin düşəcəyi təqdirdə diqqət çəkməyəcəkləri düşünülür”. 

E. Bayramovanın fikrincə, insan alverinə qarşı təbliğat məktəblərdə, universitetlərdə, hətta uşaq evlərində belə yüksək səviyyədə aparılmalıdır:

“Cəmiyyətdə bu yöndə təbliğat aparılmır. Bundan əlavə, konstitusiyanın müəyyən müddəaları var ki, bütün təlim-təhsil ocaqlarında tədris olunmalıdır. Hesab edirəm ki, fakültəsindən asılı olmayaraq, hüquq dərslərinin universitetlərdə tətbiq edilməsi öz müsbət təsirini göstərə bilər”.

Valideynlər daha tədbirli olmalıdır

Psixoloq Aygün Ağabalayeva isə saytımıza açıqlamasında gənc qadınların, xüsusilə də yeniyetmə qızların evdən qaçmasına birinci növbədə ailədə olan anlaşmazlıqların səbəb olduğunu deyir:

“Yeniyetmə qızlar üçün bu dövr çox böhranlı keçir. Onlar özlərini təsdiq etmək üçün diqqət cəlb etməyə çalışır, hər bir situasiyada özlərini haqlı hesab edir və istəyirlər ki, ailədə onların fikirləri nəzərə alınsın, onlara xüsusi dəyər verilsin, mənəvi qayğı göstərilsin. İstədiyini öz ailəsində tapmayanlar kənara meyillənirlər.  Kənarda onları nə cür insanların tapacağı, kimlərin təsiri altına düşəcəyi isə həmişə sual doğurub. Hər bir uşaq şəxsiyyət olaraq ilk dəfə ailədə formalaşır, sonra məktəbin və cəmiyyətin təsiri altına düşür. Valideynlər həddi-buluğa çatmamış uşaqlarla davranışda xüsusilə diqqətli olmalıdırlar”. 

A. Ağabalayevanın fikrincə, gənc qızların müxtəlif təsirlərə məruz qalmasında və evdən qaçmalarında sosial şəbəkələrin də rolu böyükdür. Bu da daha sonra arzuolunmaz davranışlara zəmin yaradır:

“14 yaşlı yeniyetmə qız pasiyentim körpə yaşlarından valideynləri arasında tez-tez yaranan konfliktlərin, hətta şiddət hallarının şahidi olmuşdu. Bu qız həmişə valideynləri, ən azından anası ilə yaxın olmağı arzulayıb, amma anası onu heç vaxt dinləməyib, hətta bəzən sözünü kəskin şəkildə kəsib, aqressiv davranıb. Valideynləri bir gün səhər yuxudan duranda qızı evdə tapmayıblar. Araşdırma zamanı məlum olub ki, qız sosial şəbəkədə onunla həmyaşıdı və həmcinsi kimi danışan, əslində isə bölgələrin birində yaşayan və sosial şəbəkələrdə davamlı olaraq yeniyetmə qızları özünə cəlb etməklə, onları pis yollara dəvət edən orta yaşlı qadının yanına qaçıb”. 

“Övladla elə münasibət qurulmalıdır ki, - psixoloq açıqlamasına davam edib:  o, hətta mənfi addımlarını belə valideyni ilə rahat şəkildə bölüşə bilsin. Bu, hər şeyə icazə vermək demək deyil, əksinə, övlada yaxın olmaq və onun sıxıntılarını bölüşməsinə imkan yaratmaqdır. Bunu bacaran hər valideyn övladına düzgün istiqamət verə bilər. Xüsusilə də yeniyetməlik çağında hər bir uşağın buna ehtiyacı var, övladla münasibətləri kiçik yaşlarından formalaşdırmaq lazımdır”. 

Qız uşaqları daha çox depressiyaya düşür

Araşdırmalara görə, qız uşaqlarının problemlərə qarşı reaksiyası daha çox özünəqapanma olur. Yeniyetmə qızlarda depressiv hallar isə özünü əksər vaxt qüssəli olma və ağlama, yuxu pozğunluğu, iştah pozuntusu, sevdiyi fəaliyyətlərə maraqsızlıq və zövq ala bilməmə, enerji əskikliyi, diqqət dağınıqlığı və məktəbdə bacarıqsızlıq, baş və qarın ağrıları, intihar və özünə zərər verə biləcək digər davranış formaları ilə göstərir. 

Araşdırmamızdan göründüyü kimi, övladların itkin düşməsində valideynlər istər-istəməz rol oynayırlar. Buna görə də valideynlər tərbiyə və qayğı məsələlərində mütləq məsuliyyətli davranmalıdırlar.

Ramilə Qardaşxanqızı

Bakucity.az  

itkin
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Biznes
Müştərilərin ən çox sifariş verdiyi yeməklər hansılardır? Gündəlik həyatında, xüsusilə də istirahət və özəl günlərdə fərqli mətbəxlərə üstünlük verən kifayət qədər insan var.  Paytaxtda gürcü mətbəxi ilə xidmət edən restoranlarda daha çox hansı yeməklər sifariş olunur? Gürcü yeməklərini yerli, yoxsa gürcü aşbazlar hazırlayır? Menyuların qiyməti sərfəlidirmi? Bakucity.az bu sualların cavab tapmaq üçün maraqlı araşdırma aparıb.  “Mziuri” restoranı Restoranda...
Hadisələr
Piyadanın ölümü ilə nəticələnən yol qəzası baş verib. Bakucity.az  xəbər verir ki, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 553-cü məhəllə, 2 D ünvanında sürücü Zaur Adil oğlu Kazımov “Opel Vectra” markalı “99 NS 267” dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə şəxsiyyəti məlum olmayan 40-45 yaşlı qadını vurub. Piyada 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzə yerləşdirilsə də, aldığı xəsarətdən həmin xəstəxanada ölüb. Qeyd edək ki, hadisə sürcünün avtomobili park edərkən arxay...
Cəmiyyət
Bakı şəhəri, Babək prospektində yol yenidən çöküb.  Bakucity.az xəbər verir ki, yolun çökməsi nəticəsində bir avtomobil qəzaya uğrayıb. Məlumata görə, “Mercedes” markalı avtomobil həmin yerdən keçərkən qəzaya düşərək zədələnib. Qeyd edək ki, yol iki gün əvvəl çöküb. Yolun çökməsindən indiyədək həmin ərazidə bir neçə avtomobil ziyan görüb. (Report) Bakucity.az
Ekologiya
Sabaha paytaxtda hava necə olacaq? Bakucity.az Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentinin məlumatını təqdim edir: Sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, əsasən, yağmursuz keçəcəyi gözlənilir.  Şimal küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq. Havanın temperaturu Abşeron yarımadasında gecə 15-18, gündüz 23-28, Bakıda gecə 16-18, gündüz  26-28 dərəcə isti təşkil edəcək. Atmosfer...
İdman
“Keşlə” futbol klubu daha bir futbolçu ilə müqaviləni uzadıb.  Bakucity.az xəbər verir ki, 25 yaşlı müdafiəçi Azər Salahlı ilə yeni sözləşmə 1+1 şərti ilə bağlanılıb.  Qeyd edək ki, Azər Salahlı 2018-ci ilin yayından "Keşlə"də çıxış edir. (Report) Bakucity.az
Cəmiyyət
Paytaxtda polis gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq. Bakucity.az xəbər verir ki, bu, UEFA Avropa Liqasının Bakıda keçiriləcək final oyunu ilə əlaqədardır.  Mayın 29-da baş tutacaq oyunu izləmək üçün ölkəmizə çoxsaylı əcnəbi azarkeşlər ilə bərabər turist axını da gözlənilir. Bütün bunları nəzərə alan və həmin günlərdə gücləndirilmiş iş rejimində xidmət aparacaq hüquq-mühafizə, o cümlədən daxili işlər orqanları tərəfindən final oyunu ərəfəsində ictimai asa...
Hakimiyyət
Prezident vətəndaşlarla səmimi söhbət edib. Bakucity.az xəbər verir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Sabunçu dəmir yolu vağzalı kompleksinin açılışında iştirak edib. Dövlət başçısı əvvəlcə qəsəbə sakinləri ilə görüşüb. Prezident orada fəaliyyət göstərən marketdə olub, satıcılarla söhbətləşib, qiymətlərlə maraqlanıb. Bakucity.az
Hadisələr
Paytaxtda mağazalardan oğurluq edən yeniyetmə saxlanılıb. Bakucity.az xəbər verir ki, gecə saatlarında xüsusi texniki vasitələrlə qorunan obyekdən Mərkəzi Mühafizə Məntəqəsinə daxil olan “həyəcan” siqnalı yoxlanılan zaman oranın qapısının sındırıldığı müəyyən edilib.  Baş Mühafizə İdarəsi Nəsimi Rayon Mühafizə İdarəsinin əməkdaşları dərhal 20 Yanvar küçəsində yerləşən mağazaya yollanıblar.  Polis əməkdaşları hadisə yerinə daxil olan zaman əlində kəsici alə...
Cəmiyyət
Paytaxtın məkətəb direktorlarının iştirakı ilə müşavirə keçirilib.  Bakucity.az xəbər verur ki, müşavirədə ümumi təhsil müəssisələrində əlverişli təlim və inkişaf mühitinin təmin edilməsi, məktəblərin fəaliyyətində səmərəliliyin artırılması üçün sistemli işin aparılması və təhsil müəssisələrinin idarəetmə məsələlərindən bəhs olunub. Müşavirədə BŞTİ-nin müdiri Rəşad Tağıyev, İdarənin struktur bölmə rəhbərləri və ümumi təhsil müəssisələrinin direktorları işt...