Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA

Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA, Javid

Ekspert: “Qaçırılan qızların bəziləri başqa ölkələrə göndərilir”.

Son illər tez-tez Bakıda itkin düşən – evdən çıxıb bir daha geri qayıtmayan gənc qızlar barədə məlumatlar yayılır. İtkin düşmüş bu qızların bir çoxu sonradan aşkarlansa da, bəzilərinin taleyi naməlum qalır. Bakıda gənc və yeniyetmə qızların itkin düşməsinə səbəb nədir? Niyə bu barədə xəbərlər tez-tez yayılır? Onlar qaçırılır, yoxsa öz istəkləri ilə evdən gedirlər? Bakucity.az mövzu barəsində araşdırma aparıb, materialımızı təqdim edirik.   

“Əksər qızlar azadlıq arzusu ilə, öz xoşlarına evdən gedirlər”

Mövzu barəsində BakuCity.az-a açıqlama verən hüquqşünas Ellada Bayramova gənc qızların tez-tez itkin düşməsi faktını təsdiqləyib və bunu ölkənin sosial-iqtisadi vəziyyəti ilə əlaqələndirib:

“Əksər qızlar azadlıq arzusu ilə, öz xoşlarına evdən gedirlər. Bəzən bir qız  dəfələrlə evdən qaçır. Amma müxtəlif üsullarla aldadılaraq qaçırılan qızların insan alverinə qurban getməsi faktları da kütləvi hal almağa başlayıb. İşsizlik kimi sosial-iqtisadi problemlərin çoxalması insan alverçilərinə fürsətlər verir. Gənc qızlar əsasən iş adı ilə başqa ölkələrə göndərilir və istismara məruz qalırlar. 

Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA, fotoşəkil-1
Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA, fotoşəkil-1

Ailə-məişət zorakılığına məruz qalan qızların evdən qaçması halları da müşahidə olunmaqdadır. Bu qızların da əksəriyyəti sonradan insan alverinə qurban gedirlər. Çünki tək yaşayan qadın heç də həmişə normal maaşa iş tapmaq şansına malik olmur. Ümumiyyətlə, itkin düşən 18 yaşa qədər və daha böyük qızlar əsasən valideyn himayəsində olmayan, uşaq evlərində böyüyən, kimsəsizliyə və psixoloji travmalara məruz qalanlardır. Belə insanlara təsir etmək digərləriylə müqayisədə daha asandır və onların itkin düşəcəyi təqdirdə diqqət çəkməyəcəkləri düşünülür”. 

E. Bayramovanın fikrincə, insan alverinə qarşı təbliğat məktəblərdə, universitetlərdə, hətta uşaq evlərində belə yüksək səviyyədə aparılmalıdır:

“Cəmiyyətdə bu yöndə təbliğat aparılmır. Bundan əlavə, konstitusiyanın müəyyən müddəaları var ki, bütün təlim-təhsil ocaqlarında tədris olunmalıdır. Hesab edirəm ki, fakültəsindən asılı olmayaraq, hüquq dərslərinin universitetlərdə tətbiq edilməsi öz müsbət təsirini göstərə bilər”.

Valideynlər daha tədbirli olmalıdır

Psixoloq Aygün Ağabalayeva isə saytımıza açıqlamasında gənc qadınların, xüsusilə də yeniyetmə qızların evdən qaçmasına birinci növbədə ailədə olan anlaşmazlıqların səbəb olduğunu deyir:

“Yeniyetmə qızlar üçün bu dövr çox böhranlı keçir. Onlar özlərini təsdiq etmək üçün diqqət cəlb etməyə çalışır, hər bir situasiyada özlərini haqlı hesab edir və istəyirlər ki, ailədə onların fikirləri nəzərə alınsın, onlara xüsusi dəyər verilsin, mənəvi qayğı göstərilsin. İstədiyini öz ailəsində tapmayanlar kənara meyillənirlər.  Kənarda onları nə cür insanların tapacağı, kimlərin təsiri altına düşəcəyi isə həmişə sual doğurub. Hər bir uşaq şəxsiyyət olaraq ilk dəfə ailədə formalaşır, sonra məktəbin və cəmiyyətin təsiri altına düşür. Valideynlər həddi-buluğa çatmamış uşaqlarla davranışda xüsusilə diqqətli olmalıdırlar”. 

A. Ağabalayevanın fikrincə, gənc qızların müxtəlif təsirlərə məruz qalmasında və evdən qaçmalarında sosial şəbəkələrin də rolu böyükdür. Bu da daha sonra arzuolunmaz davranışlara zəmin yaradır:

“14 yaşlı yeniyetmə qız pasiyentim körpə yaşlarından valideynləri arasında tez-tez yaranan konfliktlərin, hətta şiddət hallarının şahidi olmuşdu. Bu qız həmişə valideynləri, ən azından anası ilə yaxın olmağı arzulayıb, amma anası onu heç vaxt dinləməyib, hətta bəzən sözünü kəskin şəkildə kəsib, aqressiv davranıb. Valideynləri bir gün səhər yuxudan duranda qızı evdə tapmayıblar. Araşdırma zamanı məlum olub ki, qız sosial şəbəkədə onunla həmyaşıdı və həmcinsi kimi danışan, əslində isə bölgələrin birində yaşayan və sosial şəbəkələrdə davamlı olaraq yeniyetmə qızları özünə cəlb etməklə, onları pis yollara dəvət edən orta yaşlı qadının yanına qaçıb”. 

“Övladla elə münasibət qurulmalıdır ki, - psixoloq açıqlamasına davam edib:  o, hətta mənfi addımlarını belə valideyni ilə rahat şəkildə bölüşə bilsin. Bu, hər şeyə icazə vermək demək deyil, əksinə, övlada yaxın olmaq və onun sıxıntılarını bölüşməsinə imkan yaratmaqdır. Bunu bacaran hər valideyn övladına düzgün istiqamət verə bilər. Xüsusilə də yeniyetməlik çağında hər bir uşağın buna ehtiyacı var, övladla münasibətləri kiçik yaşlarından formalaşdırmaq lazımdır”. 

Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA, fotoşəkil-2
Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA, fotoşəkil-2

Qız uşaqları daha çox depressiyaya düşür

Araşdırmalara görə, qız uşaqlarının problemlərə qarşı reaksiyası daha çox özünəqapanma olur. Yeniyetmə qızlarda depressiv hallar isə özünü əksər vaxt qüssəli olma və ağlama, yuxu pozğunluğu, iştah pozuntusu, sevdiyi fəaliyyətlərə maraqsızlıq və zövq ala bilməmə, enerji əskikliyi, diqqət dağınıqlığı və məktəbdə bacarıqsızlıq, baş və qarın ağrıları, intihar və özünə zərər verə biləcək digər davranış formaları ilə göstərir. 

Araşdırmamızdan göründüyü kimi, övladların itkin düşməsində valideynlər istər-istəməz rol oynayırlar. Buna görə də valideynlər tərbiyə və qayğı məsələlərində mütləq məsuliyyətli davranmalıdırlar.

Ramilə Qardaşxanqızı

Bakucity.az  

itkin
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin

Şərhlər

Cəmiyyət
Son sutkada 8 nəfər COVID-19-dan vəfat edib. Azərbaycanda bu gün koronavirus infeksiyasına 527 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 131 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb. BakuCity.az xəbər verir ki, bu barədə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah məlumat yayıb. Son sutkada 8 nəfər COVID-19-dan vəfat edib. BakuCity.az
Cəmiyyət
Düşmən Tərtəri atəşə tutub. Ermənistan Silahlı qüvvələri yeni humanitar atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozaraq oktyabrın 26-da Tərtər şəhərini və rayonun kəndlərini artilleriya atəşinə tutub. BakuCity.az xəbər verir ki, bu barədə Müdafiə Nazirliyinə istinadən xəbər verir. BakuCity.az
Cəmiyyət
Əmanətlərin Sığortalanması Fondu adından saxta məktublar göndərilir. BakuCity.az xəbər verir ki, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyindən verilən məlumata əsasən, Nazirliyin Elektron Təhlükəsizlik Xidməti Ermənistan tərəfinin kiber mühitdə növbəti uğursuz təxribatını qeydə alıb. Belə ki, vətəndaşlara elektron poçt üzərindən göndərilən saxta məktublarda guya 1 noyabr 2020-ci il tarixindən etibarən Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun fəaliyyə...
Cəmiyyət
Xəbər verdiyimiz kimi, oktyabrın 25-də koronavirusa yoluxanların sayı kəskin artıb. Belə ki, 946 nəfər koronavirusa yoluxub, 7 nəfər isə dünyasını dəyişib. Yoluxma sayının artmasının qarşısını almaq üçün yenidən "sms icazə" sistemi tədbiq edilə bilərmi? BakuCity.az xəbər verirki, bununla bağlı danışan Adil Qeybulla bildirib ki, yoluxma sayının 946-ya çatması sərt karantin tədbirlərinin görülməsinin zəruriyyətini yaradacaq: "Sərt karantin tədbirləri görülmə...
Cəmiyyət
Laçınla bağlı xoş xəbərlər eşidəcəyik. "Bir sıra məsələlər var ki, onlar operativ şəkildə həll edilməlidir. Lakin döyüçlərin gedişatında təəssüf ki, bəzi ləngimələr olub. O ləngimələrin nədən ibarət olduğunu isə Ali Baş Komandan və Müdafiə Nazirliyi daha yaxşı bildir. Yəqin ki, döyüşlər qələbə ilə yekunlaşdıqdan sonra bu haqda ətraflı məlumat veriləcək". Bu hərbi ekspert Üzeyir Cəfərova dünən Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Müdafiə Nazirliyi...
Cəmiyyət
Ermənistanın İranla həmsərhəd bölgəsində yerləşən Mehri rayonunda yeni istehkamlar qurulur. BakuCity.az xəbər verir ki, bu barədə məlumat Mehri rayon bələdiyyəsinin "Facebook” səhifəsində paylaşılıb. Məlumata görə, Mehri rayon ərazisində mövqelərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün təkərlərə  ehtiyac var. Rayon sakinlərinə edilən müraciətdə "KAMAZ” markalı yük maşınına aid təkərlərin Mehri şəhərinin Aqarak qəsəbəsindəki  gömrük məntəqəsinin yaxınlığında ye...
Cəmiyyət
Dünyanın ən gözəl papağı – erməni əsgərinin boş qalmış papağıdır.  Bu papaqlar keçən əsrin əvvəlində tayqulaq andraniklərin, njdelərin və  Qarakilsədə Musa babamın valideyinlərini məhv eləyən daşnakların  nəvələrinin bədənlərinə ağırlıq eliyən başlarından düşür. Daha doğrusu, igid zabit və əsgər  qardaşlarım düşürürlər...  Dünyanın ən gözəl  kəndləri isə sırtıq qonaqların çıxarılmasından sonra qaytarılan yaşayış məntələrimizdir – Suqovuşandı, Talışdı, Böyü...
Cəmiyyət
Ağcabədi rayonu atəşə tutulub. Oktyabrın 26-sı saat 11.20-də yeni humanitar atəşkəs rejimini pozan Ermənistan silahlı qüvvələri Ağcabədi rayonunun ərazisini artilleriya qurğularından atəşə tutub. BakuCity.az xəbər vürir ki, bu barədə Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb. BakuCity.az
Cəmiyyət
“Azərkosmos” işğaldan azad edilən Qubadlı şəhərinin peyk görüntüsünü paylaşıb. BakuCity.az xəbər verir ki, görüntü peyk operatorunun tvitter səhifəsində dərc olunub. BakuCity.az