Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA - bakucity.az

Bakıda gənc qızlar niyə itkin düşür? – ARAŞDIRMA

Ekspert: “Qaçırılan qızların bəziləri başqa ölkələrə göndərilir”.

Son illər tez-tez Bakıda itkin düşən – evdən çıxıb bir daha geri qayıtmayan gənc qızlar barədə məlumatlar yayılır. İtkin düşmüş bu qızların bir çoxu sonradan aşkarlansa da, bəzilərinin taleyi naməlum qalır. Bakıda gənc və yeniyetmə qızların itkin düşməsinə səbəb nədir? Niyə bu barədə xəbərlər tez-tez yayılır? Onlar qaçırılır, yoxsa öz istəkləri ilə evdən gedirlər? Bakucity.az mövzu barəsində araşdırma aparıb, materialımızı təqdim edirik.   

“Əksər qızlar azadlıq arzusu ilə, öz xoşlarına evdən gedirlər”

Mövzu barəsində BakuCity.az-a açıqlama verən hüquqşünas Ellada Bayramova gənc qızların tez-tez itkin düşməsi faktını təsdiqləyib və bunu ölkənin sosial-iqtisadi vəziyyəti ilə əlaqələndirib:

“Əksər qızlar azadlıq arzusu ilə, öz xoşlarına evdən gedirlər. Bəzən bir qız  dəfələrlə evdən qaçır. Amma müxtəlif üsullarla aldadılaraq qaçırılan qızların insan alverinə qurban getməsi faktları da kütləvi hal almağa başlayıb. İşsizlik kimi sosial-iqtisadi problemlərin çoxalması insan alverçilərinə fürsətlər verir. Gənc qızlar əsasən iş adı ilə başqa ölkələrə göndərilir və istismara məruz qalırlar. 

Ailə-məişət zorakılığına məruz qalan qızların evdən qaçması halları da müşahidə olunmaqdadır. Bu qızların da əksəriyyəti sonradan insan alverinə qurban gedirlər. Çünki tək yaşayan qadın heç də həmişə normal maaşa iş tapmaq şansına malik olmur. Ümumiyyətlə, itkin düşən 18 yaşa qədər və daha böyük qızlar əsasən valideyn himayəsində olmayan, uşaq evlərində böyüyən, kimsəsizliyə və psixoloji travmalara məruz qalanlardır. Belə insanlara təsir etmək digərləriylə müqayisədə daha asandır və onların itkin düşəcəyi təqdirdə diqqət çəkməyəcəkləri düşünülür”. 

E. Bayramovanın fikrincə, insan alverinə qarşı təbliğat məktəblərdə, universitetlərdə, hətta uşaq evlərində belə yüksək səviyyədə aparılmalıdır:

“Cəmiyyətdə bu yöndə təbliğat aparılmır. Bundan əlavə, konstitusiyanın müəyyən müddəaları var ki, bütün təlim-təhsil ocaqlarında tədris olunmalıdır. Hesab edirəm ki, fakültəsindən asılı olmayaraq, hüquq dərslərinin universitetlərdə tətbiq edilməsi öz müsbət təsirini göstərə bilər”.

Valideynlər daha tədbirli olmalıdır

Psixoloq Aygün Ağabalayeva isə saytımıza açıqlamasında gənc qadınların, xüsusilə də yeniyetmə qızların evdən qaçmasına birinci növbədə ailədə olan anlaşmazlıqların səbəb olduğunu deyir:

“Yeniyetmə qızlar üçün bu dövr çox böhranlı keçir. Onlar özlərini təsdiq etmək üçün diqqət cəlb etməyə çalışır, hər bir situasiyada özlərini haqlı hesab edir və istəyirlər ki, ailədə onların fikirləri nəzərə alınsın, onlara xüsusi dəyər verilsin, mənəvi qayğı göstərilsin. İstədiyini öz ailəsində tapmayanlar kənara meyillənirlər.  Kənarda onları nə cür insanların tapacağı, kimlərin təsiri altına düşəcəyi isə həmişə sual doğurub. Hər bir uşaq şəxsiyyət olaraq ilk dəfə ailədə formalaşır, sonra məktəbin və cəmiyyətin təsiri altına düşür. Valideynlər həddi-buluğa çatmamış uşaqlarla davranışda xüsusilə diqqətli olmalıdırlar”. 

A. Ağabalayevanın fikrincə, gənc qızların müxtəlif təsirlərə məruz qalmasında və evdən qaçmalarında sosial şəbəkələrin də rolu böyükdür. Bu da daha sonra arzuolunmaz davranışlara zəmin yaradır:

“14 yaşlı yeniyetmə qız pasiyentim körpə yaşlarından valideynləri arasında tez-tez yaranan konfliktlərin, hətta şiddət hallarının şahidi olmuşdu. Bu qız həmişə valideynləri, ən azından anası ilə yaxın olmağı arzulayıb, amma anası onu heç vaxt dinləməyib, hətta bəzən sözünü kəskin şəkildə kəsib, aqressiv davranıb. Valideynləri bir gün səhər yuxudan duranda qızı evdə tapmayıblar. Araşdırma zamanı məlum olub ki, qız sosial şəbəkədə onunla həmyaşıdı və həmcinsi kimi danışan, əslində isə bölgələrin birində yaşayan və sosial şəbəkələrdə davamlı olaraq yeniyetmə qızları özünə cəlb etməklə, onları pis yollara dəvət edən orta yaşlı qadının yanına qaçıb”. 

“Övladla elə münasibət qurulmalıdır ki, - psixoloq açıqlamasına davam edib:  o, hətta mənfi addımlarını belə valideyni ilə rahat şəkildə bölüşə bilsin. Bu, hər şeyə icazə vermək demək deyil, əksinə, övlada yaxın olmaq və onun sıxıntılarını bölüşməsinə imkan yaratmaqdır. Bunu bacaran hər valideyn övladına düzgün istiqamət verə bilər. Xüsusilə də yeniyetməlik çağında hər bir uşağın buna ehtiyacı var, övladla münasibətləri kiçik yaşlarından formalaşdırmaq lazımdır”. 

Qız uşaqları daha çox depressiyaya düşür

Araşdırmalara görə, qız uşaqlarının problemlərə qarşı reaksiyası daha çox özünəqapanma olur. Yeniyetmə qızlarda depressiv hallar isə özünü əksər vaxt qüssəli olma və ağlama, yuxu pozğunluğu, iştah pozuntusu, sevdiyi fəaliyyətlərə maraqsızlıq və zövq ala bilməmə, enerji əskikliyi, diqqət dağınıqlığı və məktəbdə bacarıqsızlıq, baş və qarın ağrıları, intihar və özünə zərər verə biləcək digər davranış formaları ilə göstərir. 

Araşdırmamızdan göründüyü kimi, övladların itkin düşməsində valideynlər istər-istəməz rol oynayırlar. Buna görə də valideynlər tərbiyə və qayğı məsələlərində mütləq məsuliyyətli davranmalıdırlar.

Ramilə Qardaşxanqızı

Bakucity.az  

itkin
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
626 baxış iyulda
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

İdman
Avropa Yay Gənclər Olimpiya Festivalında millimizin bayraqdarı müəyyənləşib Bakucity.az xəbər verir ki, İyulun 21-27-də Bakıda keçiriləcək festivalın açılış mərasimində iştirakçı ölkələrin paradı zamanı ölkəmizin üçrəngli bayrağını Hüseyn Məmmədov daşıyacaq.  “Judo Club 2012”nin üzvü yarışda Azərbaycanın cüdo yığmasının heyətində +90 kq çəki dərəcəsində qüvvəsini sınayacaq.  Qeyd edək ki, Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalında atletlər idmanın on növü -...
Cəmiyyət
Yol polisi paytaxtda profilaktik tədbirləri davam etdirir Bakucity.az xəbər verir ki, gecə saatlarında davam edən reyd zamanı Nərimanov rayonu ərazisində 99 HJ 999 dövlət nömrə nişanlı, "Mayback" markalı avtomobil saxlanılıb. Avtomobilin sürücüsü Ramil Abdullayev təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etmədiyi, yol nişanının tələbini pozduğu üçün yol polisi tərəfindən saxlanılıb. Söhbət zamanı inspektor sürücüdən kəskin spirt iyi gəldiyini hiss edərək tibbi müa...
Hadisələr
Xəzər rayonunda kütləvi dava baş verib Bakucity.az xəbər verir ki, hadisə Şüvəlan qəsəbəsində yerləşən istirahət mərkəzində qeydə alınıb. Belə ki, beş nəfər naməlum şəxs 1984-cü il təvəllüdlü İsmayılov Xalıq Vaqif oğlunu döyüb. Nəticədə o, ağır bədən xəsarətləri alıb. Yaralı özəl xəstəxanaların birinə yerləşdirilib. Hadisəni törədənlər Xəzər Rayon Polis İdarəsi tərəfindən axtarılır. (APA) Bakucity.az
Mədəniyyət
Ağ-qara fotolarda Xəzər sahilləri əks olunub Bakucity.az xəbər verir ki, ötən gün paytaxtda tanınmış fotoqraf Rüstəm Hüseynovun “Qum dalğaları” fotosərgisinin açılışı keçirilib.  Emin Qəhrəmanov Sənət Qalereyasında keçirilən sərgidə Rüstəm Hüseynovun yeni əsərləri nümayiş olunub.  Fotoqrafın çəkdiyi fotolarda isti yay günləridə Abşeron çimərliklərindən mənzərələr yer alıb.  Foto: Ceyhun Rəhimzadə Bakucity.az
Hadisələr
Bakıda mənzildən iki nəfərin meyiti tapılıb Bakucity.az  xəbər verir ki, hadisə paytaxtın Yasamal rayonunda qeydə alınıb. Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) "112" qaynar telefon xəttinə 2 nəfərin mənzildə bağlı qapı arxasında köməksiz vəziyyətdə qalması barədə məlumat daxil olub.  Hadisə yerinə cəlb olunan Xüsusi Riskli Xilasetmə Xidmətinin müvafiq xilasetmə qüvvələri mənzilin giriş qapısını açıb və orada aşkarlanan 1942-ci il təvəllüdlü Məmmədova Esmira...
Hadisələr
Binəqədi rayonunda intihar hadisəsi olub Bakucity.az  xəbər verir ki, ötən gün gecə saatlarında Binəqədi rayonu, X.Hüseynov küçəsində yaşayan 1994-cü il təvəllüdlü Fərhad Eldar oğlu Quliyev evdə dərman içərək intihar edib. İlkin məlumatlara görə, onun intihar etməsinə səbəb nişanlısından ayrılması olub. Faktla bağlı Binəqədi Rayon Prokurorluğu tərəfindən Cinayət Məcəlləsinin 125-ci maddəsi (özünü öldürmə həddinə çatdırma) ilə cinayət işi başlanıb. (oxu.az)...
Hadisələr
“İnstagram”da tanış olub paytaxtda oğurluqlar etdilər Bakucity.az xəbər verir ki, Maştağa qəsəbəsində xüsusi texniki avadanlıqlarla qorunan marketlərdən birində gecə saatlarında oğurluq hadisəsi baş verib. Sabunçu Mühafizə İdarəsinin hadisə yerinə yollanan əməkdaşları obyektin qapısının sındırıldığını görüblər. Bu vaxt həmin ərazidən “Moskviç 21 406” markalı avtomobilin uzaqlaşması polislərdə şübhə oyatdığından həmin nəqliyyat vasitəsini təqib edərək saxla...
Hadisələr
Paytaxtda qanunsuz fəaliyyət göstərən çörək sexi aşkarlanıb Bakucity.az xəbər verir ki, Qəmbərov Ələkbər Zaid oğluna məxsus sex Binəqədi rayonu, Yəhya Hüseynov küç, ev 98 ünvanında yerləşir. Qanunsuz fəaliyyət göstərən çörək sexində sanitar-gigiyena və texniki-normativ sənədlərin tələblərinə əməl edilmədiyi aşkarlanıb. Müəyyən edilib ki, sexdə istifadə olunan xammalların mənşəyi məlum deyil, eləcə də temperatur rejimi gözlənilmədən saxlanılır, hazır məhsul...
Ekologiya
Paytaxtda iyulun 20-nə gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb Bakucity.az xəbər verir ki, sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Şimal-qərb küləyinin güclənəcəyi gözlənilir. Havanın temperaturu Abşeron yarımadasında gecə 20-24, gündüz 30-34, Bakıda gecə 22-24, gündüz 31-33 dərəcə isti təşkil edəcək. Atmosfer təzyiqi 756 mm civə sütunundan 761 mm civə sütununa yüksələcək, nisbi rütubət gecə 60-65, g...