Bakıda boşanmalar: Səbəb və nəticə

Bakıda boşanmalar: Səbəb və nəticə, Seymur

Bu il paytaxtda 2508 ailə dağılıb

Statistikaya görə, bu ilin ilk yarısında ölkə üzrə ümumilikdə 8 min 257 boşanma rəsmiləşib ki, bunun da 2508-i Bakıda qeydə alınıb. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ailələr əsasən qarşılıqlı anlayış olmadıqda dağılır. Boşanmalar isə daha çox uşaqlara zərər vurur. Maraqlıdır, münaqişəli ailələrin məcburi davam etməsi, yoxsa nikahın pozulması uşaqlara daha çox zərər verir? 

Bakucity.az bu və digər suallara cavab almaq üçün “İnci psixoloji və nitq mərkəzi”nə müraciət edib. 

Məkəzin rəhbəri, psixologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, psixoterapevt Ramidə Oktayqızı mövzu ilə bağlı fikirlərini belə izah edib:

Bakıda boşanmalar: Səbəb və nəticə, fotoşəkil-1

“Təbii ki, ailə cəmiyyətin güzgüsüdür və bu güzgü nə qədər şəffaf olarsa o qədər də tez əks göstərər. Ailələrimiz də psixoloji  cəhətdən nə qədər sağlam və möhkəm olarsa, orada böyüyən, inkişaf edən və təlim-tərbiyə alan uşaqlar cəmiyyətə daha rahat, daha özgüvənli adaptasiya olar. Elmi cəhətdən ailələri bir neçə tiplərə bölürlər:

1. Avtoritar ailələr

2. Liberal ailələr

3. Avtoritet ailələr

4. Etinasız aileler

5. Demokratik ailələr.

Bu ailə tiplərinin hər birində doğulan körpə öz ailəsini təmsil edir. Müəyyən müddət keçdikdən sonra ailə uşağın şəxsiyyət kimi formalaşmasına mənfi və müsbət mənada öz təsirini göstərir. Tədqiqatlar göstərir ki, ailə münaqişələrinin daha çox yaranmasına səbəb Avtoritar və Avtoritet  ailələrdə böyüyən uşaqlardır”. 

Həmçinin oxu: Bakıda boşanmaq neçəyə başa gəlir? – QİYMƏTLƏR

R.Oktayqızının fikrincə, ailə münaqişəsi ər və arvad arasında, bəzən də 3-cü şəxsin müdaxiləsi zamanı baş verən prosesdir:

“Bu münaqişələr davamlı olduqda dekonstruktiv, davamsız olduqda isə konstruktiv münaqişə adlandırılır. Konstruktiv münaqişələr  zamanı uşaqlar heç bir travma almır, qorxu, həyəcan, stress yaşamır, əksinə ailənin normal inkişafı üçün öz köməkliklərini göstərirlər. Dekonstruktiv münaqişə zaman isə uşaqlar ciddi travma alır, qorxu, həyəcan stress, aqresiya, deviant davranış nümayiş etdirərək, təlimdə geriləmələrə səbəb olurlar.

Bakıda boşanmalar: Səbəb və nəticə, fotoşəkil-2

Əgər bu kimi münaqişələr davam edərsə, uşağın ailədən aldığı travma onda özgüvən əksikliyi, özunə inamsızlıq, psixonevroloji pozuntular,  emosional pozuntu, şiddət, nifrət, intiqam hissi, dəyərsizlik, atılma problemi, sosiallaşa bilməmə, fikir və düşüncəsini düzgün çatdırmaqda çətinlik çəkmək, təlimdə geriləmə, diqqət əskikliyi, yaddaş pozuntusu və sairə kimi bir çox problemləri özündə ehtiva edəcəkdir.

Təcrübə göstərir ki, münaqişəli ailədə böyüyən uşaqların əksəriyyəti, qızlar olmaqla, ailə qurmağa çətinlik çəkir. Bu insanlarda inamsızlıq hissi formalaşır, həmçinin münaqişəyə meyilli olurlar. Fikirlərini ifadə edərken daha hündürdən danışırlar, sanki dava edirmiş kimi, ətrafdakı insanların diqqətini çəkməyə cəhd edirlər. Təbii ki, münaqişəli ailə münaqişəli şəxsiyyətin yetişməsinə zəmin yaradır”, - deyə R. Oktayqızı bildirib.

Mütəxəssisin fikrincə, bu siyahını azaltmaq üçün ailələrin maariflənməsinə çalışmaq, ailə dəyərlərini qorumaq, qadın və kişi psixologiyası haqqında KİV və sosial şəbəkələr vasitəsilə cütlüklərə geniş məlumatlar vermək lazımdır. Eyni zamanda, uşaqların natamam ailədə böyüməsinin qarşısının az da olsa alınmasına cəhd edilməlidir. 

Mərkəzin uşaq və yeniyetmə psixoloqu Firuzə Əliyeva da “hər uşaq sağlam və tam ailə mühitində böyüməlidir” fikrini dəstəkləyir: 

“Ailədə münaqişə varsa mümkün olan bütün həll yolları axtarılmalıdır. Əgər tək çıxış yolu boşanmaqdırsa, bu zaman uşağın ayrı yaşayan valideyni ilə mütəmadi görüşünə icazə verilməlidir. 

Həmçinin oxu: Bakıda liposaksiya əməliyyatı – ARAŞDIRMA/QİYMƏT

Valideynlərin birini seçmək uşaqlar üçün çətin məqamdır. Erkən yaşlarda isə buna ümumiyyətlə qərar verə bilmirlər. Onlarda bu məsələyə münasibət fərqli formalarda özünü göstərir. Özünəqapanma və aqressiya göstərərək, ailədən uzaqlaşıb digər mühitə sığınaraq etiraz edirlər. Yeniyetməlik dövrü uşağın özünü təsdiq dövrüdür. Əgər bu təsdiqə ailədə şərait yaradılmasa digər mühitlərdə özünə imkan yaradar”, - deyə psixoloq bildirib. 

Bakıda boşanmalar: Səbəb və nəticə, fotoşəkil-3

Ailədə davamlı münaqişə yaşayan uşaqlar böyüyəndə hansı psixologiyaya sahib olur? 

Mütəxəssis, ailədə davamlı münaqişə yaşayan uşaqların böyüyəndə psixologiyalarında bir çox problemlərin özünü göstərdiyini qeyd edib:

“Uşağın  gördükləri onun ailə şüuraltısında ssenari olaraq qala bilər ki, bu da onun özü ailə qurarkən həmin problemlərin yenidən yaşanması deməkdir. Bundan əlavə, şəxsiyyətində qorxaqlıq, təkliyə meyl, asılılıq , özgüvənin aşağı olması və digər hallar da müşahidə olunur”.

F. Əliyeva sonda onu da qeyd edib ki, boşanmalar zamanı uşağı psixoloji travma almaqdan qorumaq vacibdir. Bunun üçün ilk növbədə, uşaqların münaqişələrdən uzaq tutulmasını məsləhət görüb. Boşanma uşağa uyğun dillə izah edilməlidir. Əgər bunu valideynlər edə bilmirsə, mütəxəssisdən yardım almaq mütləqdir. Əks halda uşağı travma almadan bu vəziyyətdən çıxarmaq mümkün olmayacaq.

Ramilə QARDAŞXANQIZI

Bakucity.az

Bakı boşanma səbəblər
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin

Şərhlər