Bakıda boşanmalar: Səbəb və nəticə

Bu il paytaxtda 2508 ailə dağılıb

Statistikaya görə, bu ilin ilk yarısında ölkə üzrə ümumilikdə 8 min 257 boşanma rəsmiləşib ki, bunun da 2508-i Bakıda qeydə alınıb. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ailələr əsasən qarşılıqlı anlayış olmadıqda dağılır. Boşanmalar isə daha çox uşaqlara zərər vurur. Maraqlıdır, münaqişəli ailələrin məcburi davam etməsi, yoxsa nikahın pozulması uşaqlara daha çox zərər verir? 

Bakucity.az bu və digər suallara cavab almaq üçün “İnci psixoloji və nitq mərkəzi”nə müraciət edib. 

Məkəzin rəhbəri, psixologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, psixoterapevt Ramidə Oktayqızı mövzu ilə bağlı fikirlərini belə izah edib:

“Təbii ki, ailə cəmiyyətin güzgüsüdür və bu güzgü nə qədər şəffaf olarsa o qədər də tez əks göstərər. Ailələrimiz də psixoloji  cəhətdən nə qədər sağlam və möhkəm olarsa, orada böyüyən, inkişaf edən və təlim-tərbiyə alan uşaqlar cəmiyyətə daha rahat, daha özgüvənli adaptasiya olar. Elmi cəhətdən ailələri bir neçə tiplərə bölürlər:

1. Avtoritar ailələr

2. Liberal ailələr

3. Avtoritet ailələr

4. Etinasız aileler

5. Demokratik ailələr.

Bu ailə tiplərinin hər birində doğulan körpə öz ailəsini təmsil edir. Müəyyən müddət keçdikdən sonra ailə uşağın şəxsiyyət kimi formalaşmasına mənfi və müsbət mənada öz təsirini göstərir. Tədqiqatlar göstərir ki, ailə münaqişələrinin daha çox yaranmasına səbəb Avtoritar və Avtoritet  ailələrdə böyüyən uşaqlardır”. 

Həmçinin oxu: Bakıda boşanmaq neçəyə başa gəlir? – QİYMƏTLƏR

R.Oktayqızının fikrincə, ailə münaqişəsi ər və arvad arasında, bəzən də 3-cü şəxsin müdaxiləsi zamanı baş verən prosesdir:

“Bu münaqişələr davamlı olduqda dekonstruktiv, davamsız olduqda isə konstruktiv münaqişə adlandırılır. Konstruktiv münaqişələr  zamanı uşaqlar heç bir travma almır, qorxu, həyəcan, stress yaşamır, əksinə ailənin normal inkişafı üçün öz köməkliklərini göstərirlər. Dekonstruktiv münaqişə zaman isə uşaqlar ciddi travma alır, qorxu, həyəcan stress, aqresiya, deviant davranış nümayiş etdirərək, təlimdə geriləmələrə səbəb olurlar.

Əgər bu kimi münaqişələr davam edərsə, uşağın ailədən aldığı travma onda özgüvən əksikliyi, özunə inamsızlıq, psixonevroloji pozuntular,  emosional pozuntu, şiddət, nifrət, intiqam hissi, dəyərsizlik, atılma problemi, sosiallaşa bilməmə, fikir və düşüncəsini düzgün çatdırmaqda çətinlik çəkmək, təlimdə geriləmə, diqqət əskikliyi, yaddaş pozuntusu və sairə kimi bir çox problemləri özündə ehtiva edəcəkdir.

Təcrübə göstərir ki, münaqişəli ailədə böyüyən uşaqların əksəriyyəti, qızlar olmaqla, ailə qurmağa çətinlik çəkir. Bu insanlarda inamsızlıq hissi formalaşır, həmçinin münaqişəyə meyilli olurlar. Fikirlərini ifadə edərken daha hündürdən danışırlar, sanki dava edirmiş kimi, ətrafdakı insanların diqqətini çəkməyə cəhd edirlər. Təbii ki, münaqişəli ailə münaqişəli şəxsiyyətin yetişməsinə zəmin yaradır”, - deyə R. Oktayqızı bildirib.

Mütəxəssisin fikrincə, bu siyahını azaltmaq üçün ailələrin maariflənməsinə çalışmaq, ailə dəyərlərini qorumaq, qadın və kişi psixologiyası haqqında KİV və sosial şəbəkələr vasitəsilə cütlüklərə geniş məlumatlar vermək lazımdır. Eyni zamanda, uşaqların natamam ailədə böyüməsinin qarşısının az da olsa alınmasına cəhd edilməlidir. 

Mərkəzin uşaq və yeniyetmə psixoloqu Firuzə Əliyeva da “hər uşaq sağlam və tam ailə mühitində böyüməlidir” fikrini dəstəkləyir: 

“Ailədə münaqişə varsa mümkün olan bütün həll yolları axtarılmalıdır. Əgər tək çıxış yolu boşanmaqdırsa, bu zaman uşağın ayrı yaşayan valideyni ilə mütəmadi görüşünə icazə verilməlidir. 

Həmçinin oxu: Bakıda liposaksiya əməliyyatı – ARAŞDIRMA/QİYMƏT

Valideynlərin birini seçmək uşaqlar üçün çətin məqamdır. Erkən yaşlarda isə buna ümumiyyətlə qərar verə bilmirlər. Onlarda bu məsələyə münasibət fərqli formalarda özünü göstərir. Özünəqapanma və aqressiya göstərərək, ailədən uzaqlaşıb digər mühitə sığınaraq etiraz edirlər. Yeniyetməlik dövrü uşağın özünü təsdiq dövrüdür. Əgər bu təsdiqə ailədə şərait yaradılmasa digər mühitlərdə özünə imkan yaradar”, - deyə psixoloq bildirib. 

Ailədə davamlı münaqişə yaşayan uşaqlar böyüyəndə hansı psixologiyaya sahib olur? 

Mütəxəssis, ailədə davamlı münaqişə yaşayan uşaqların böyüyəndə psixologiyalarında bir çox problemlərin özünü göstərdiyini qeyd edib:

“Uşağın  gördükləri onun ailə şüuraltısında ssenari olaraq qala bilər ki, bu da onun özü ailə qurarkən həmin problemlərin yenidən yaşanması deməkdir. Bundan əlavə, şəxsiyyətində qorxaqlıq, təkliyə meyl, asılılıq , özgüvənin aşağı olması və digər hallar da müşahidə olunur”.

F. Əliyeva sonda onu da qeyd edib ki, boşanmalar zamanı uşağı psixoloji travma almaqdan qorumaq vacibdir. Bunun üçün ilk növbədə, uşaqların münaqişələrdən uzaq tutulmasını məsləhət görüb. Boşanma uşağa uyğun dillə izah edilməlidir. Əgər bunu valideynlər edə bilmirsə, mütəxəssisdən yardım almaq mütləqdir. Əks halda uşağı travma almadan bu vəziyyətdən çıxarmaq mümkün olmayacaq.

Ramilə QARDAŞXANQIZI

Bakucity.az

Bakı boşanma səbəblər
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
38 baxış oktyabrda
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Mədəniyyət
“YARAT” Müasir İncəsənət Məkanının təşkilatçılığı ilə Bakıda XX-XXI əsrlər Azərbaycan Rəngkarlığı Muzeyində “Danışır Bakı: 1900-1940-cı illər” adlı sərgi açılıb. BakuCity.az xəbər verir ki, sərgi XX əsrin əvvəllərindən İkinci Dünya müharibəsi dövrünədək yaradılan rəngkarlıq və qrafika əsərləri, o cümlədən ədəbi nümunələr, arxiv sənədləri və xronikanı əks etdirən, dövrün mülahizəsini təqdim edir.  Sərginin ekspozisiyası rəssamlar İsmayıl Axundov, Əzim Əzimz...
İdman
“Qarabağ”ın UEFA Avropa Liqasının qrup mərhələsinin II turunda Kipr təmsilçisi APOEL ilə oyununun biletləri sabahdan satışa çıxarılacaq. BakuCity.az xəbər verir ki, qiymətləri sektorlar üzrə 2, 5, 10, 15, 50 və 75 manat olan biletləri saat 12:00-dan etibarən almaq mümkün olacaq. Biletləri Tofiq Bəhramov adına Respublika stadionunun kassalarından, “Gənclik Mall” və “28 Mall” (iTicket satış məntəqəsi), “Park Bulvar AVM” (iTicket satış məntəqəsi) ticarət mərk...
Cəmiyyət
Azərbaycanın “Buta Airways” aşağı büdcəli aviaşirkəti Yaxın Şərqə daha bir istiqamət üzrə uçuşlara başlayır. “Buta Airways”dən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, 30 oktyabr 2019-cu il – 28 mart 2020-ci ilin qış cədvəli çərçivəsində aviaşirkət həftədə iki dəfə – çərşənbə və şənbə günləri olmaqla Bəhreynə birbaşa uçuşlar həyata keçirəcək. Yeni reyslər Azərbaycana əlavə turist axınına şərait yaradacaq. Bəhreyn özü də qədim abidələri, rəngarəng təbiəti və əl...
Mədəniyyət
Bakı tamaşaçısı M.A.P. Beynəlxalq Teatr Festivalı çərçivəsində qeyri-adi performans izləmək imkanı əldə edib. Üç coşqun ispaniyalı əllərində gitara ilə komediyanı ən absurd səviyyəyə çatdırıb. BakuCity.az “Sputnik Azərbaycan”a istinadən məlumat verir ki, özlərini “El Guapo” (Yaraşıqlı), “El Gentelman” (Centlmen) və “El Grotesco” (Gülməli) adlandıran üç ispaniyalı Bakı tamaşaçısı üçün “haşiyələrdən bir az kənara çıxan” şou təqdim edib. Üç ispaniyalı maço hə...
Cəmiyyət
Bakıda 570 güzəştli mənzilin seçimi başa çatıb. Bu gün saat 11:00-da Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin Yasamal Yaşayış Kompleksinin 10-13 saylı binaları üzrə 10 mənzil, həmçinin 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 və 22 saylı binalarında yerləşən 560 mənzilin, ümumilikdə 570 mənzilin həm ipoteka kreditindən istifadə etməklə, həm də öz vəsaiti hesabına ödəniş üsulu ilə satışı prosesinə başlanılıb və mənzillərin seçimi qısa müddətdə uğurla başa çatdırılıb. Agent...
Mədəniyyət
Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasında Xorvatiyanın məşhur “Ad Gloriam Brass” ansamlı möhtəşəm konsert proqramı ilə çıxış edib. BakuCity.az xəbər verir ki, konsert proqramı Xorvatiyanın Azərbaycandakı səfirliyinin və Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə keçirilib. Xorvatiya səfiri Branko Zebiç tədbirdə çıxışı zamanı Azərbaycan-Xorvatiya münasibətlərinə toxunaraq, ölkələrimiz arasındakı əməkdaşlığın bütün istiqamətlərdə gücləndiyini vurğulayı...
Cəmiyyət
Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin “Radio-Televiziya Yayımı və Peyk Rabitəsi” İstehsalat Birliyi tərəfindən ölkə ərazisində ilk dəfə Bakı şəhəri və Abşeron yarımadası ərazisində Avropanın DAB+ (Digital Audio Broadcasting) standartı ilə rəqəmli radionun test yayımı həyata keçirilib.  Nazirlikdən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, DAB+ standartlı rəqəmli radionun tətbiqi məqsədilə Bakı Teleqüllə Kompleksində baş stansiya avadanlıqları,...
Siyasət
Oktyabrın 16-da Bakıda Azərbaycan Gənclər Fondunun Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib. Fonddan BakuCity.az-a verilən məlumata görə, iclasda fond tərəfindən 2019-cu ildə görülmüş işlər barədə, o cümlədən  12-ci qrant müsabiqəsinin nəticələri, Xaricdə Təhsil Proqramı, sosial müdafiəyə xüsusi ehtiyacı olan istedadlı tələbələrin təhsil xərclərinin maliyyələşdirilməsi müsabiqəsi, Gənclərin İnkişaf və Karyera Mərkəzlərinin fəaliyyəti, GəncLik proqramı,...
Hadisələr
Bakıda gizlənpaç oynayan zaman tranformatora girən 9 yaşlı Zəhra Əliyevanın iki ayağı və qolu amputasiya olunub. BakuCity.az xəbər verir ki, bu barədə məlumatı jurnalist Esmira Cavadova sosial şəbəkədə paylaşıb. O bildirib ki, uşağın atası, anası olmadığı üçün əməliyyata razılıq üçün nənəsindən imza alınıb. E.Cavadova yazıb ki, uşaq dəcəlliyinə görə məktəbdən qovulub, özündən böyük qardaşı aradabir gəlib uşağı döyüb gedir, gecələri küçələrdə qalır, bir söz...