Bakıda dəb halını alan "xəstəlik": siqareti tərgitməyə kömək, yoxsa asılılıq?

Veyplər siqaret çəkməyən insanlarda nikotindən asılılıq yaradır

Pulmonoloq: "Əsas problem gənclərin siqaret aludəçiliyinə cəlb olunmasıdır"

Son illərdə siqaretin müxtəlif və yeni əvəzediciləri həm çox siqaret çəkənlər, həm də gənclər arasında dəb halını alıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) yeniyetmələrin belə tütün məmulatlarına meylindən narahatdır. ABŞ-da isə mütəxəssislər bu siqaretlərin çəkilməsi səbəbindən bağlı ölüm hallarını qeydə alıblar. Bununla əlaqədar olaraq, bir çox ölkələrdə elektron siqaret (veyp) satışının qadağan edilməsi üçün işlər görülür.

BakuCity.az-a müsahibəsində Azərbaycan Tibb Universitetinin Ağciyər xəstəlikləri kafedrasının dosenti Ceyhun İsmayılzadə veyplərin siqareti tərgitmək üçün yaradıldığını qeyd edib:

“Mütəxəssislər hər cür nikotin saqqızı, plasterlər, dərmanlar, elektron siqaret də daxil olmaqla,  siqareti tərgitməyin bütün üsullarını həmişə təqdir ediblər, ancaq son vaxtlar bir çox xəbər agentliklərində Avropa və ABŞ-da elektron siqaretlərin satışına qadağan qoyulmasına başlandığı barədə məlumatlar yayılır”.

O qeyd edib ki, Nyu York Amerikada elektron siqareti qadağan edən ilk ştatdır, amma söhbət onun ətirli növündən gedir:

“Elektron siqaret istehsalçıları öz məhsullarını siqareti tərgitmək istəyənlərə kömək kimi təqdim edirlər. Amma problem bu dəbin sürətlə yayılmasıdır. Nəticədə siqaret çəkməyənlər, daha da pisi, gənclər də bu siqaretlərə can atırlar. Düzdür, onlarda adi siqaretdən daha az nikotin var, amma siqaret çəkməyən insanlarda nikotindən asılılıq yaradır və nəticədə onları digər tütün məhsullarına həvəsləndirir”.

C.İsmayılzadənin sözlərinə görə, Qərbdə və Rusiyada “veyp xəstəliyi” termini yaransa da, keçən il ÜST bu məhsullardan ölüm hallarının artdığını sübut edən elmi dəlil olmadığı barədə material dərc edib:

“Buna baxmayaraq, ABŞ-da mütəxəssislərin xüsusi olaraq belə siqaretlərlə əlaqələndirdiyi çox sayda ölüm hadisəsi qeydə alınıb. Elektron siqaret çəkərkən nəyin ölümə səbəb olduğunu tez-tez soruşurlar.  Buna, adətən, belə cavab verirəm: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən hələ də sübut olunmamış fikrə görə, buna veypdən qaynaqlanan ağciyər xəstəliyi səbəb olur”.

Bu xəstəlik kifayət qədər tez inkişaf edir və bir sıra simptomlarla müşayiət olunur: artan tənəffüs çatışmazlığı və ikitərəfli ağciyər infiltratlarının meydana gəlməsi. Mütəxəssisin vurğuladığı kimi, xəstəlik pnevmoniyaya bənzəyir, buna görə də xəstəyə “veyp xəstəliyi” ilə mübarizə apara bilməyən antibiotiklər kursu təyin olunur. Lakin bədəndə infeksiya olmadığı üçün onun xeyri yoxdur.

Pulmonoloq davam edir: “Bu yaxınlarda həmin xəstəliyin müalicəsi üçün həkimlər iltihab prosesini dayandırmağa kömək edən hormonal dərmanlardan istifadə etməyə başlayıblar”.

Həmçinin oxu: Bakıda elektron siqaretlər və tütün qızdırıcıların reklamına niyə icazə verilir?

O, adi siqaretlərdən fərqli olaraq, daha az təhlükəli mövqedə olan tütün qızdırıcıları haqqında da danışıb:

“Tütün təbəqələri ilə doldurulduğunu nəzərə alsaq, onları yenə dəbə salınmış adi tütün məhsulları ilə müqayisə etmək olar. Bu halda da problem sözügedən qurğuların dəbə çevrilməsidir və hətta əvvəllər siqaret çəkməyi düşünməyən, dəbi kor-koranə izləyən insanların onlara can atmasıdır. Bütün bunlar siqaret çəkənlərin sayının artmasına və onlar arasında hətta yuxarı sinif şagirlərinin çoxalmasına səbəb olur”.

Pulmonoloq hesab edir ki, Azərbaycanda belə siqaretlər digər ölkələrdəki kimi yayılmayıb:

“Qonşu Türkiyədə belə məhsulların satışını qadağan etmək istəyirlər. Ölkəmizdə isə hələ ki belə bir söhbət yoxdur”.

C.İsmayılzadə əlavə edib ki, siqareti atan insanların 70-80%-nin tütün çəkməni elektron siqaretin köməyi olmadan tərgitməsi barədə ÜST-nin statistik məlumatı var. Siqareti saqqız, plastır və ya elektron siqaretlə əvəz edənlər isə bu asılılığı tərk etməkdə çətinlik çəkirlər.

Züleyxa İsmaylova

BakuCity.az

Bakı elektron siqaretlər tütün qızdırıcılar
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
Hələ heç kəs qiymətləndirməyib
97 baxış dekabrda
Mən məsləhət görürəm
Hələ heç kim məsləhət bilməyib

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Cəmiyyət
Evlərin alınması və təmiri prosesi başa çatıb Bakıda kirayə mənzillərin satışa çıxarılacağı vaxt açıqlanıb. BakuCity.az məlumat verir ki, bu mənzillər metronun "Qara Qarayev", "Əhmədli" və "Neftçilər" stansiyasının yaxınlığındadır. İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu artıq bu mənzilləri təklif etməyə hazırdır. Bu il yanvarın 25-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev "Yaşayış sahələrini satmaq öhdəliyi ilə kirayəyə vermə mexanizminin yaradılması" haqqında fərman...
Cəmiyyət
Bir sıra yollar bağlanacaq Dekabrın 12-də ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinin yad edilməsi məqsədilə Parlament prospekti - Fəxri Xiyaban istiqamətində, eləcə də digər ətraf küçə və prospektlərdə avtomobillərin hərəkətinə məhdudiyyət qoyulacaq. Bu barədə BakuCity.az-a Bakı Nəqliyyat Agentliyindən bildirilib. Həmçinin oxu: Bakının bu yolları tam bağlanacaq - SİYAHI Qeyd edilib ki, bu səbəbdən də qeyd edilən küçə və prospektlərdən keçən müntəzəm marşr...
Cəmiyyət
Qonaqları Yeni il sürprizləri gözləyir Ləziz yeməklərlə bəzədilmiş süfrə, yolka ağacı, Şaxta baba, Qar qız, bayrama özəl sürprizlər, musiqi, şoular və atəşfəşanlıq – bir sözlə, 31 dekabrda əsl Yeni il ab-havası yaşamaq hər kəsin istəyidir. Bəs  bütün bunları hansı məkanlarda həyata keçirək? BakuCity.az bu məqsədlə paytaxtın ən prestijli restoranlarında təşkil ediləcək bayram tədbirləri və xidmətlərlə maraqlanıb. “Baku City”də Yeni ili ulduzlu şou-proqramla...
Cəmiyyət
Bu sistem bir sıra iri şəhərlərdə işləyir Gələn il Azərbaycan vətəndaşları Bakıda ictimai nəqliyyatda gediş haqlarını birbaşa “MasterCard” vasitəsilə ödəyə biləcək. BakuCity.az-ın Trend-ə istinadən verdiyi məlumata görə, bunu “MasterCard”ın Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Erdem Çakar ilin yekunlarına həsr olunmuş tədbir zamanı deyib. O bildirib ki, bu sistem London, Ankara, Sankt-Peterburq və Moskva kimi iri şəhərlərdə işləyir. Həmçinin oxu: Bakıda...
Cəmiyyət
Mənzil bazarında qiymətlər artıb Bu ilin noyabr ayı ərzində Bakının kirayə mənzil bazarında qiymətlər 2,4% artıb. BakuCity.az xəbər verir ki, bunu "APA-Economics"ə "MBA Group" konsaltinq şirkətinin baş direktoru Nüsrət İbrahimov deib. Onun sözlərinə görə, hesabat ayında obyektlərin icarəsində 6,2% artım qeydə alınıb. Həmçinin oxu: Bakıda kirayə mənzil ala bilmək üçün ŞƏRTLƏR "Yanvar-noyabr ayları üzrə kirayə mənzil bazarında qiymətlər ötən ilin eyni dövrü...
Ekologiya
Yağmursuz olacaq Bakıda sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.  Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, paytaxtda dekabrın 12-də havanın dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən, yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Cənub-şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu Bakıda gecə 5-7, gündüz 9-11 dərəcə isti olacaq. Atmosfer təzyiqi normadan yüksək 766 mm civə sütunu, nisbi r...
Mədəniyyət
Qaliblər məlumdur Azərbaycan Gənclər İttifaqı və Azərbaycan Rəqs Assosiasiyasının təşkilatçılığı ilə "Sərhədçi" İdman Olimpiya Mərkəzində “Azərbaycan Rəqs Açıq Kuboku 2019” adlı rəqs müsabiqəsi keçirilib. BakuCity.az xəbər verir ki, yarışda hip-hop, rəqs şousu, klassik rəqs, milli rəqs, folklor stilizasiyası, dünya xalqlarının rəqsləri, oriyental, hind və solo rəqslər nümayiş olunub. Əsas mübarizə "Folklor stilizasiya" və "Bollywood" rəqs növlərində olub....
Cəmiyyət
İşgəncələrə məruz qalmış uşaqlar atanın ikinci evliliyindəndir "Bizi ördəyin yerinə basırdı. Bıçağı Hüseynin boğazına dirəyib deyirdi ki, ananızı incitsəniz, boğazınızı kəsib kanala tullayacağam. Yemək istəyəndə ağzımıza acı istiot basırdı. Deyirdi ki, yemək istəməyin. Şişi qızdırıb Hüseynin ayağına basırdı". Bu sözlər ögey ana və atanın işgəncə verdiyi azyaşlı qardaşlardan birinə məxsusdur. BakuCity.az Baku.ws-ə istinadən xəbər verir ki, Qulu ona və qarda...
Cəmiyyət
Alternativ yollardan, ictimai nəqliyyatdan istifadə edin Dekabrın 12-də ümummilli lider Heydər Əliyevin vəfatının 16-cı ildönümü münasibətilə Bakıda bəzi yollarda avtomobillərin hərəkəti məhdudlaşdırılacaq. Bu barədə BakuCity.az-a Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin Dövlət Yol Polisi İdarəsinin bölmə rəisi, polis polkovniki Vaqif Əsədov deyib. O bildirib ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin anım mərasiminə qatılacaq vətəndaşların təhlükəsizliyini təmin etmək mə...