Bakıda dəb halını alan "xəstəlik": siqareti tərgitməyə kömək, yoxsa asılılıq?

Veyplər siqaret çəkməyən insanlarda nikotindən asılılıq yaradır

Pulmonoloq: "Əsas problem gənclərin siqaret aludəçiliyinə cəlb olunmasıdır"

Son illərdə siqaretin müxtəlif və yeni əvəzediciləri həm çox siqaret çəkənlər, həm də gənclər arasında dəb halını alıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) yeniyetmələrin belə tütün məmulatlarına meylindən narahatdır. ABŞ-da isə mütəxəssislər bu siqaretlərin çəkilməsi səbəbindən bağlı ölüm hallarını qeydə alıblar. Bununla əlaqədar olaraq, bir çox ölkələrdə elektron siqaret (veyp) satışının qadağan edilməsi üçün işlər görülür.

BakuCity.az-a müsahibəsində Azərbaycan Tibb Universitetinin Ağciyər xəstəlikləri kafedrasının dosenti Ceyhun İsmayılzadə veyplərin siqareti tərgitmək üçün yaradıldığını qeyd edib:

“Mütəxəssislər hər cür nikotin saqqızı, plasterlər, dərmanlar, elektron siqaret də daxil olmaqla,  siqareti tərgitməyin bütün üsullarını həmişə təqdir ediblər, ancaq son vaxtlar bir çox xəbər agentliklərində Avropa və ABŞ-da elektron siqaretlərin satışına qadağan qoyulmasına başlandığı barədə məlumatlar yayılır”.

O qeyd edib ki, Nyu York Amerikada elektron siqareti qadağan edən ilk ştatdır, amma söhbət onun ətirli növündən gedir:

“Elektron siqaret istehsalçıları öz məhsullarını siqareti tərgitmək istəyənlərə kömək kimi təqdim edirlər. Amma problem bu dəbin sürətlə yayılmasıdır. Nəticədə siqaret çəkməyənlər, daha da pisi, gənclər də bu siqaretlərə can atırlar. Düzdür, onlarda adi siqaretdən daha az nikotin var, amma siqaret çəkməyən insanlarda nikotindən asılılıq yaradır və nəticədə onları digər tütün məhsullarına həvəsləndirir”.

C.İsmayılzadənin sözlərinə görə, Qərbdə və Rusiyada “veyp xəstəliyi” termini yaransa da, keçən il ÜST bu məhsullardan ölüm hallarının artdığını sübut edən elmi dəlil olmadığı barədə material dərc edib:

“Buna baxmayaraq, ABŞ-da mütəxəssislərin xüsusi olaraq belə siqaretlərlə əlaqələndirdiyi çox sayda ölüm hadisəsi qeydə alınıb. Elektron siqaret çəkərkən nəyin ölümə səbəb olduğunu tez-tez soruşurlar.  Buna, adətən, belə cavab verirəm: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən hələ də sübut olunmamış fikrə görə, buna veypdən qaynaqlanan ağciyər xəstəliyi səbəb olur”.

Bu xəstəlik kifayət qədər tez inkişaf edir və bir sıra simptomlarla müşayiət olunur: artan tənəffüs çatışmazlığı və ikitərəfli ağciyər infiltratlarının meydana gəlməsi. Mütəxəssisin vurğuladığı kimi, xəstəlik pnevmoniyaya bənzəyir, buna görə də xəstəyə “veyp xəstəliyi” ilə mübarizə apara bilməyən antibiotiklər kursu təyin olunur. Lakin bədəndə infeksiya olmadığı üçün onun xeyri yoxdur.

Pulmonoloq davam edir: “Bu yaxınlarda həmin xəstəliyin müalicəsi üçün həkimlər iltihab prosesini dayandırmağa kömək edən hormonal dərmanlardan istifadə etməyə başlayıblar”.

Həmçinin oxu: Bakıda elektron siqaretlər və tütün qızdırıcıların reklamına niyə icazə verilir?

O, adi siqaretlərdən fərqli olaraq, daha az təhlükəli mövqedə olan tütün qızdırıcıları haqqında da danışıb:

“Tütün təbəqələri ilə doldurulduğunu nəzərə alsaq, onları yenə dəbə salınmış adi tütün məhsulları ilə müqayisə etmək olar. Bu halda da problem sözügedən qurğuların dəbə çevrilməsidir və hətta əvvəllər siqaret çəkməyi düşünməyən, dəbi kor-koranə izləyən insanların onlara can atmasıdır. Bütün bunlar siqaret çəkənlərin sayının artmasına və onlar arasında hətta yuxarı sinif şagirlərinin çoxalmasına səbəb olur”.

Pulmonoloq hesab edir ki, Azərbaycanda belə siqaretlər digər ölkələrdəki kimi yayılmayıb:

“Qonşu Türkiyədə belə məhsulların satışını qadağan etmək istəyirlər. Ölkəmizdə isə hələ ki belə bir söhbət yoxdur”.

C.İsmayılzadə əlavə edib ki, siqareti atan insanların 70-80%-nin tütün çəkməni elektron siqaretin köməyi olmadan tərgitməsi barədə ÜST-nin statistik məlumatı var. Siqareti saqqız, plastır və ya elektron siqaretlə əvəz edənlər isə bu asılılığı tərk etməkdə çətinlik çəkirlər.

Züleyxa İsmaylova

BakuCity.az

Bakı elektron siqaretlər tütün qızdırıcılar
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin

Şərhlər

Şərhlər ünsiyyət, müzakirə və maraqlı sualların aydınlaşdırılması üçün nəzərdə tutulub

Cəmiyyət
Bunlar ƏDV-dən azad olunacaq Koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə əlaqədar bəzi vergi ödəyiciləri müvafiq müddətə ƏDV-dən azad edilir. BakuCity.az-ın məlumatına görə, bu barədə iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə, o cümlədən, sahibkarlığa dövlət dəstəyinin göstərilməsi ilə bağlı proqramlarda bildirilib. Əhalinin ərzaq və tibbi ehtiyacları üçün zəruri olan bəzi məhsulların ƏDV-dən müddətli azad edilməsi də planlaşdırılır. Bəzi məhsulların idxalının və satı...
Cəmiyyət
Səhiyyə Nazirliyinin Analitik Ekspertiza Mərkəzi əlcəklərin istifadəsi ilə bağlı məlumat yayıb. BakuCity.az xəbər verir ki, məlumatda son zamanlarda mövcud vəziyyətlə əlaqədar tibbi əlcəklərdən düzgün istifadə məsələsinin gündəmdən düşmədiyi qeyd olunub. Bildirilib ki, bəzi vətəndaşların tibbi əlcəklərdən düzgün istifadə etməməsi və hətta küçələrdə istifadədən sonra yerə atılan “əlcəklər” mənzərəsi narahatlığa səbəb olub: "Bunu nəzərə alaraq əhali üçün akt...
Ekologiya
Xəzər dənizində zəlzələ olub Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, zəlzələ yerli vaxtla saat 14:20-də qeydə alınıb. Zəlzələnin maqnitudası 3.1, dərinliyi 28 km olub. BakuCity.az
Cəmiyyət
Ölkə daxilində koronavirusa yoluxma hallarının minimuma endirilməsi üçün işlər görülür. Təxminən bir həftə əvvəl Nazirlər Kabineti yanında operativ qərargah bildirib ki, sərnişinlərin daşınması üçün avtobusların sayı artırılacaq. Həmçinin, avtobuslarda olan yer qədər sərnişin daşınmasına icazə veriləcək. Lakin bugünkü mənzərə onu göstərir ki, sərnişindaşımada ara məsafəsinin saxlanılması tələbinə riayət edən, demək olar ki, yoxdur. Ekspres və müntəzəm marş...
Cəmiyyət
Bakıda karantin rejimini pozan kafenin sahibi həbs edildi, müştəriləri cərimələyib. Ölkə ərazisində xüsusi karantin rejiminin elan olunması və ictimai iaşə obyektlərinin faəliyyətinin qadağan edilməsinə baxmayaraq bəzi sahibkarlar tərəfindən nizam-intizamin pozulması hallarına rast gəlinməkdədir.  Daxili İşlər Nazirliyindən (DİN) BakuCity.az-a verilən məlumata görə, polis əməkdaşları tərəfindən keçirilən tədbir zamanı Binəqədi rayonu 7-ci mikrorayon ərazis...
Cəmiyyət
Xüsusi karantin rejimini pozanlarla bağlı DİN açıqlama verib Koronavirus pandemiyası ilə mübarizədə əhalinin sağlamlığının qorunması məqsədi ilə ölkə ərazisində elan edilən xüsusi karantin rejiminin pozulması hallarına hələ də rast gəlinməkdədir. Bu kimi neqativ halların qarşınının alınması məqsədi ilə Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları tərəfindən tədbirlər mütəmadi olaraq davam etdirilir. Nazirlikdən BakuCity.az-a bildirilib ki, xüsusi karantin rejimi...
Ekologiya
Aprel ayına olan hava proqnozu açıqlanıb Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentindən BakuCity.az-a verilən məlumata görə, aprel  ayında havanın orta aylıq temperaturunun iqlim normasına yaxın olacağı gözlənilir. Aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın, bəzi ərazilərdə isə normadan bir qədər  çox olacağı ehtimal olunur.  Bakıda  və Abşeron yarımadasında orta aylıq temperaturun 11-13 dərəcə isti olacağı gözlə...
Cəmiyyət
Azərbaycanda koronavirusa görə karantində olanların sayı açıqlanıb Bu barədə BakuCity.az-a Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan məlumat verilib. Bildirilib ki, Azərbaycanda müxtəlif karantin zonalarına yerləşdirilən 4 518 nəfərin müayinəsi ilə bağlı müvafiq tədbirlər həyata keçirilir. BakuCity.az
Cəmiyyət
Azərbaycanda əhali qrupu üçün elektrik enerjisindən güzəştli istifadə limiti 100 kVt/saat artırılır. BakuCity.az xəbər verir ki, bu, Prezident İlham Əliyevin “Koronavirus (COVİD-19) pandemiyasının və bundan irəli gələrək dünya enerji və səhm bazarlarında baş verən kəskin dalğalanmaların ölkə iqtisadiyyatına, makroiqtisadi sabitliyə, ölkədə məşğulluq məsələlərinə və sahibkarlıq subyektlərinə mənfi təsirinin azaldılması ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında”...