Satışa çıxarılan kirayə mənzillər kifayət qədər bahadır – Ekspert RƏYİ

Satışa çıxarılan kirayə mənzillər kifayət qədər bahadır – Ekspert RƏYİ

Kirayədə yaşayanların böyük əksəriyyəti aztəminatlıdırlar

Yanvarın 19-da kirayə yolu ilə satışa çıxarılan mənzillərin siyahısı açıqlanıb. 

Bu mənzillərin 208-i Bakı şəhəri, Nizami rayonu M.Abbasov küçəsində (“Neftçilər” və “Qara Qarayev” metro stansiyaları ətrafında), 40-ı Xətai rayonu, Gəncə prospektində, 58-i Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri 21-ci məhəllədə, 25-i isə Sumqayıt şəhəri Sülh küçəsində yerləşir. Mənzillərin qiyməti Bakının ərazisindən asılı olmayaraq eynidir və 1850 manat ətrafında dəyişir. Belə mənzili 25 illik, yəni 300 aylıq müqavilə ilə kirayə götürmək üçün aylıq ödəniş haqqı 594 manat, ilkin ödəniş isə 7122 manat təşkil edəcək. 

Satış şərtləri və qiymətlər bir çox sualların yaranmasına səbəb oldu. Bu şərtlərlə insanlar kirayə mənzillərin alışına niyə üstünlük verməlidirmi? Geniş seçim imkanını nəzərə alsaq, ipoteka ilə mənzil alışı kirayə yolu ilə mənzil əldə etməkdən daha sərfəli deyilmi? Ümumiyyətlə, bu iki növ mənzil alışını, eləcə də sosial mənzilləri müqayisə etdikdə, hansı daha əlverişlidir? Kirayə yolu ilə mənzil alışı şərtləri gözləntiləri doğrultdumu?

BakuCity.az-ın bu və digər suallarına əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Fərzəliyev cavablandırıb.

Satışa çıxarılan kirayə mənzillər kifayət qədər bahadır – Ekspert RƏYİ, fotoşəkil-1

Ekspertin fikrincə, İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun təqdim etdiyi kirayə qiymətləri heç də hər bir vətəndaş üçün əlçatan deyil: 

“İlkin və aylıq ödənişlər kifayət qədər bahadır. Üstəlik, tələb olunan sənədlər, demək olar, ipoteka krediti üçün tələb olunan sənədlərlə eynidir. Bu gün bəzi inşaat şirkətləri var ki, tikilmiş binalarda 20 illik ipoteka krediti ilə vətəndaşlara mənzillər satır. Onların ilkin ödənişi də, demək olar, dövlət ipoteka kreditləri ilə eynidir, amma həmin tikinti şirkətləri digər banklardan fərqli olaraq vətəndaşlardan xeyli sayda sənəd tələb etmir. Bu halda kirayə mənzillərin alışı heç kimə sərf etməyəcək”. 

Onun sözlərinə görə, bu gün Bakıdakı mənzillərin təxminən 25 faizində məskunlaşanlar kirayənişinlərdir. Buna görə də kirayə mənzillərin satışını digər istiqamətə kökləmək lazımdır:

“Bu gün reallıq ondan ibarətdir ki, kirayə verilən mənzillərin 80 faizi dövlətə vergi ödəmir. Bu isə hər ay dövlət büdcəsinin milyonlarla manat itirməsi deməkdir. Fikrimcə, dövlətin bu sahədən qazanması üçün yeni bir təklif planı hazırlamaq lazımdır.

Həmçinin oxu: Kirayə evlər satışa çıxarılır – QİYMƏTLƏR + ÜNVANLAR

Kirayədə yaşayan sakinlərin rəsmi iş yeri olmasa belə, onlar da bu mənzillərdən yararlanmalıdırlar. Deyək ki, (şərti olaraq) kirayədə qalan vətəndaş ev sahibi ilə notarial olaraq müqavilə baglamalı və hər ay ödənişlərini nağd deyil, bank vasitəsilə ödəməlidir. Kirayəlik mənzillə bağlı müqavilə notarial qaydada baglanılarsa, həmin mənzil sahibinin artıq kirayə vergisindən yayınması mümkünsüzdür. Burada isə kirayə vergisindən gələn gəlirlərdən dövlət büdcəsi yetəri qədər yararlana bilər. Kirayədə qalan vətəndaşlar üçün isə yeni fürsətlər yaradılmalıdır. Tutaq ki, bir vətəndaş bir və ya bir neçə il kirayədə yaşayırsa, hər ay ev pulunu bank vasitəsilə ödəyirsə və ödənişlərində gecikmələri yoxdursa, demək, həmin şəxsin rəsmi iş yeri olmadan belə, o, kirayə mənzillərin satışından, yaxud ipoteka ilə mənzil satışından yararlanaraq ev sahibi olmalıdır. Belə bir vəziyyət yaranarsa, həm dövlət büdcəsi, həm banklar, həm də vətəndaşlar ciddi şəkildə faydalana bilərlər”.

E.Fərzəliyev qeyd edib ki, bu cür layihələrin həyata keçirilməsi üçün əvvəlcədən tədbirlər görülməlidir:

“Ya vətəndaş ipotekada olduğu kimi, istədiyi evi özü seçib onu kirayəlik üçün satın almalıdır, ya da bu layihə icra olunmazdan əvvəl aydiyyəti təşkilat şəhərin müəyyən ərazilərində binalar tikib həmin binaların bu qaydada kirayəlik satışını həyata keçirməlidir.

Ola bilər ki, vətəndaş bu layihədən yararlanmaq istəyir, amma təklif olunan ərazilərdəki evlər həmin vətəndaşın istədiyi ərazi ilə uyğun gəlmir. Qiymətlər və şərtlər kirayədə qalan vətəndaşların ciblərinə uyğun tətbiq olunmalıdır. Təbii ki, kirayədə yaşayan insanların böyük əksəriyyəti maddi baxımdan aztəminatlıdırlar. Onların ilkin və aylıq ödənişləri elə bir qaydada olmalıdır ki, həmin evi əldə edənlərin kreditləri sonradan problemli kreditlərə çevrilməsin. Şərtlərdən biri də ondan ibarətdir ki, vətəndaşın ödənişlə bağlı gecikmələri uzunmüddətli olarsa, həmin ev vətəndaşın əlindən alına bilər”.

Ramilə Qardaşxanqızı

BakuCity.az

kirayə mənzillər satış ekspert
Əgər səhv görmüsünüzsə, mətndə səhvi seçin və Ctrl+Enter sıxaraq redaksiyaya göndərin
Şərhlər